मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

अदृष्टवादः 20 3 अपूर्व एव वाक्यार्थः नियोगः धर्मशब्दितः । इति प्राभाकराः प्राहुः ते वाच्यापूर्ववादिनः ॥ 4 कर्मजन्यो हि संस्कारः पुंसो बुद्ध्यादिवद्गुणः । तस्य चाफलसंयोगादवस्थितिरुपेयते ॥ स यागदानहोमादिजन्यो धर्मगिरोच्यते । ब्रह्महत्यादिजन्यस्तु सोऽधर्म इति कथ्यते ॥ इति कौमारिलाः प्राहुः ते कल्प्यापूर्ववादिनः । 5 सांख्याः पुनः प्राहुरन्तःकरणस्याचिदात्मनः ॥ बुद्धेः वृत्तिविशेषं तत् अदृष्टमिति कल्पितम् । 6 धर्मः स्यात् शाक्यभिक्षूणामदृष्टा चित्तवासना ॥ 7 धर्मत्वेन व्यपदिशन्त्यार्हताः पुण्यपुद्गलान् । विभुरूपं तत्तु तत्त्वान्तरं चेत्यपि कीर्त्यते ॥ 8 आराध्यदेवताप्रीतिरिति वैयासिकं मतम् । स च सर्वेश्वरस्यैव सङ्कल्प इति निर्णयः ॥ 9 विस्तरस्तस्य च पुनर्विवेकाय विलिख्यते । शास्त्रैकसमधिगम्यं श्रेयसस्साधनं तु यत् ॥ स धर्म इति जैमिन्याचार्यैर्लक्षणमुच्यते । तस्यैव शाबरो भाट्टो गौरवो निर्णयः कृतः ॥ द्रव्यक्रियागुणादीनां धर्मत्वं स्थापयिष्यते । तेषामैन्द्रियकत्वेऽपि न ताद्रूप्येण धर्मता ॥ M.R. 26