मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

256 मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके औत्पत्तिकस्सामयिक इति वादोऽत्र भिद्यते । प्रथमो वैदिकः पक्षः द्वितीयो यौक्तिको मतः ॥ 7 विषयत्वाख्यसंबन्धे बह्व्यो विप्रतिपत्तयः । संक्षेपतो निदर्श्यन्ते बुधास्सङ्ग्रहबुद्धयः ॥ 8 स्वच्छा स्वतो धीस्समनन्तरप्रत्ययलक्षणात् । साकारा वासनाभेदात् नियतैवोपजायते ॥ वासना साऽनादिभूता वैचित्र्यं तन्निबन्धनम् । ज्ञानार्थयोस्तत्तादात्म्यं संसर्गो ग्राह्यलक्षणः ॥ न संभव्यपरः, नोचेत्सर्वसर्वज्ञता भवेत् । इति शून्यख्यातिवादियोगाचारव्यवस्थितिः ॥ 9 अत्र सौत्रान्तिकाः प्राहुः ज्ञानाकारार्पणक्षमम् । हेतुत्वं, केवलं हेतुः चक्षुराद्यपि विद्यते ॥ 10 केचित् ज्ञानार्थयोस्तुल्यावाकारावनुजानते । समानाकारता तेषां संसर्गस्स्याद्यथोच्यते ॥ अर्थेन घटयत्येनां न हि मुक्त्वाऽर्थरूपताम् । तस्मात्प्रमेयाधिगतेः प्रमाणं मेयरूपता ॥ तत्र दोषं विदुश्चेत्थं योगाचारमतानुगाः । एकदेशेन सारूप्ये सर्वस्स्यात्सर्ववेदकः ॥ सर्वात्मना तु सारूप्ये ज्ञानमज्ञानतां व्रजेत् । नान्योऽनुभाव्यो बुद्ध्याऽस्ति स्वयं सैव प्रकाशते ॥