मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

268 मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके सैव ह्यनुपलब्धिस्स्यात् एकता हेतुसाध्ययोः । नन्वभावानभ्युपगमेऽनुपलब्धिश्च कीदृशी ॥ इयमेषा प्रतीषेधपर्युदस्तान्यशेमुषी । वस्त्वन्तरोपलब्धिश्च स्वसंवेद्येति वर्ण्यते ॥ नातोऽन्यानुपलब्धेश्चापेक्षयाऽप्यनवस्थितिः । विशेषणीया दृश्यत्वेनैवेत्यपि च कथ्यते ॥ नातोऽसद्व्यवहारस्स्यात् अदृष्टादाविति स्थितम् घटादेः पूर्वदृष्टस्य दृश्यत्वपरिनिश्चयात् ॥ असत्त्वव्यवहारो हि सिद्ध्यत्यनुपलब्धितः । एकान्तानुपलब्धेषु विहायःकुसुमादिषु ॥ असत्त्वधीर्न दृश्यत्वयोग्यताऽनवधारणात् । न शक्योऽनुपलम्भेन कर्तुं नास्तित्वनिश्चयः ॥ तत्रापित्वपिशाचोऽयं चैत्र इत्येवमादिषु । तादात्म्यप्रतिषेधे च दृश्यत्वं नोपयुज्यते ॥ पिशाचेतररूपो हि चैत्रः प्रत्यक्षगोचरः । ताद्रूप्यनिश्चये तस्य किंफलं तद्विशेषणम् ॥ इत्यसद्व्यवहारस्य सिद्धेरनुपलब्धितः । न भाववदभावाख्यं प्रमेयमवकल्पते ॥ इति सौगतसिद्धान्तं प्रत्यवस्थातुमब्रुवन् । विलक्षणं प्रमाणं च प्रमेयं च कुमारिलाः ॥