भारतकोश
मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

Manameyodaya of Narayana Bhatta with Commentary

नारायण भट्ट एवं नारायण पण्डित द्वारा

DevanagariHindipublished672 पृष्ठ

पृष्ठ 391, कुल 672 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 391

प्रत्यक्षवादः 34 . न प्रमा न भ्रमश्चेदमित्यप्यस्ति विनिर्णयः । प्रकारतादिशून्यं तत् संबन्धानवगाहि च ॥ संबद्धं वर्तमानं च गृह्यते चक्षुरादिना । चक्षुरायत्कविषयं परतन्त्रं बहिर्मनः ॥ इति मण्डनमिश्रीयं वाक्यं विधिविवेकगम् । अत्कशब्दोऽन्तिकपरः संप्रयोगस्सतस्ततः ॥ अत्के चेन्मधु विन्देत किमर्थं यत्नमाचरेत् । इति शाबरवाक्येऽपि तच्छब्दः तादृशार्थकः ॥ 5 अथ कौमारिलादीनामेष तादात्म्यवादिनाम् । सांख्यादीनां च सिद्धान्ते विभागोऽत्र निरूप्यते अस्ति ह्यालोचनं ज्ञानं प्रथमं निर्विकल्पकम् । बालमूकादिविज्ञानसदृशं शुद्धवस्तुजम् ॥ संमुग्धं वस्तुमात्रं तु प्राग्गृह्णन्त्यविकल्पितम् । तत्सामान्यविशेषाभ्यां कल्पयन्ति मनीषिणः ॥ सामान्यं च विशेषश्च स्वरूपेणावगम्यते । नच व्यावृत्यनुगतिरूपेणेति विनिर्णयः ॥ ततःपरं पुनर्वस्तु धर्मैर्जात्यादिभिर्यया । बुद्ध्याऽवसीयते साऽपि प्रत्यक्षत्वेन संमता ॥ जातिव्यक्त्योरभेदेन ग्रहः प्राथमिके ग्रहे । भेदाभेदस्ततस्सिद्धः स च तादात्म्यलक्षणः ॥