मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

384 "मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके इयानेव विशेषोऽत्र भावयोर्यादृशी ययोः । व्याप्यव्यापकता सैव व्यत्यस्ता तदभावयोः ॥ अग्नेर्भावस्य भूयस्त्वात्तदभावोऽल्पतां व्रजेत् । धूमभावस्य चाल्पत्वात् तदभावो महत्तरः ॥ व्यभिचारज्ञानशून्यसहचारस्य दर्शनम् । हेतुर्व्याप्तिग्रहे तर्कः क्वचिच्छङ्कानिवर्तकः ॥ यावतीनां साध्यहेतुव्यक्तीनां स्यादलौकिकम् । सामान्यलक्षणासत्त्या सहचारस्य दर्शनम् ॥ 3 मीमांसकानां सिद्धान्ते व्याप्तिस्तत्त्वमिदं मतम् । व्याप्तिर्हि नियमः कश्चित् संबन्धोऽस्ति विलक्षणः संबन्धो व्याप्तिरिष्टाऽत्र लिङ्गधर्मस्य लिङ्गिना । व्याप्यस्य गमकत्वं च व्यापकं गम्यमिष्यते ॥ यो यस्य देशकालाभ्यां समो न्यूनोऽपिवा भवेत् । स व्याप्यः व्यापकस्तस्य समो वाऽभ्यधिकोऽपि वा येन केनापि संबन्धेनैष क्वापि नियम्यते । स एव लिङ्गधर्मस्य लिङ्गता समुदाहृता ॥ तथा च नियमाख्यो यस्संबन्धो व्याप्तिलक्षणः । तदभावादागमोऽपि प्रमाणं स्याद्विलक्षणम् ॥ व्याप्तिस्सपक्षदृष्टैवानुमानाङ्कतया मता । सर्वदेशव्याप्तिरत्र दुर्ग्रहैव विपश्चिताम् ॥