मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

2 अधोपलम्भयोग्यत्वे सत्यप्यनुपलम्भनम् । अभावाख्यं प्रमाणं स्यात् अभावस्यावबोधकम् ॥ विषयं तद्घधीनांश्च सन्निकर्षादिकान्विना । उपलम्भस्य सामग्रीसंपत्तिरिह योग्यता ॥ सा च ज्ञाततयाऽभावज्ञानस्य सहकारिणी । अज्ञातोऽनुपलम्भस्तु सत्तामात्रेण बोधकः ॥ योग्यत्वावगमार्थं हि सूक्ष्मार्थाभाववेदने । सूक्ष्मबोधकनेत्रांशुसंपातार्थं प्रयस्यते ॥ योग्यत्वस्य च संदेहे विपर्यासेऽथवा सति । अभावेऽपि हि संदेहः भ्रमो वाऽस्त्येव तद्यथा ॥ तमसि भ्रष्टमन्विष्यन् कराभ्यामङ्गुलीयकम् । सर्वोर्वीस्पर्शसंदेहात् अभावेऽप्येति संशयम् ॥ तथैव सर्वतोऽस्पर्शो मत्वा सर्वाभिमर्शनम् । सत एवाङ्गुलीयस्याप्यभावं बुध्यते भ्रमात् ॥ द्विविधोऽनुपलम्भः स्यात्प्रतियोगिप्रभेदतः । प्रमितिश्च स्मृतिश्चेति तत्राद्या प्रतियोगिनी ॥ प्रत्यक्षादिप्रभेदेन प्रमितिः पञ्चधा स्थिता । तथैवानुपलम्भोऽपि प्रविभागमिहार्हति ॥ अभावाख्यं तु वस्त्वेव नास्तीत्याह प्रभाकरः । हसन्ति चिन्तां तस्यान्तेवसन्तः पुनरीदृशीम् ॥