मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

6 मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके शब्दे चार्थे च संबन्धे नित्य एवेति तद्वचः । व्याख्यातं भाष्यकारेण पतञ्जलिमहर्षिणा ॥ औत्पत्तिकस्तु शब्दस्यार्थेन संबन्ध इत्यपि । जैमिनिसूत्रयामास शब्दार्थान्वयनित्यताम् ॥ नित्याश्शब्दार्थसंबन्धाः समाम्नाता महर्षिभिः । सूत्राणां सानुसन्त्राणां भाष्याणां च प्रणेतृभिः ॥ इति वाक्यपदीयेऽपि प्राह भर्तृहरिः स्वयम् । यश्शब्दाद्वैतसिद्धान्तप्रतिष्ठापनदेशिकः ॥ 5 सर्वस्यैव हि शास्त्रस्य कर्मणो वाऽपि कस्य चित् । यावत्प्रयोजनं नोक्तं तावत्तत्केन गृह्यते ॥ सिद्धार्थं सिद्धसंबन्धं श्रोतुं श्रोता प्रवर्तते । ग्रन्थादौ तेन वक्तव्यस्संबन्धः सप्रयोजनः ॥ संबन्धोऽस्ति च नित्यश्चेत्युक्तमौत्पत्तिकादिना । अप्रामाण्यनिरासार्थं, तद्द्वयं नेष्यते परैः ॥ वाच्यवाचकसंबन्धनिषेधे लोकबाधनम् । विरोधश्च स्ववाक्येन न हि संबन्धवर्जितैः ॥ प्रतिज्ञार्थं पदैः शक्यः प्रतिपादयितुं परः । तस्माद्गमकतारूपः वृद्धेभ्यस्त्विह शिक्ष्यते ॥ इति कौमारिले श्लोकवार्तिके चोपबृंहणम् । अत एव हि शब्दादेर्नित्यताऽस्थापि सूरिभिः ॥