मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

470 मानमेयरहस्यश्लोकवार्त्तिके नैमित्तिकं कर्मभेदं प्रायश्चित्तादिलक्षणम् । प्राहुः परे तत्तु कर्म काम्यमेवेति केचन ॥ 6 प्रवर्तको नैव लिड्स्यात् तद्व्यापारोऽपि नेष्यते । तदर्थभेदो नाज्ञादिः न कार्यं नेष्टहेतुता ॥ अभिधाभावनैवेष्टा लिङाद्यभिहिता तु या । सैव प्रवर्तनाभिख्या प्रेरणेति च गीयते ॥ अर्थात्मा भावना त्वन्या सर्वाख्यातेषु दृश्यते । कृतिः प्रयत्नो व्यापार इत्यादिर्व्यपदेशभाक् ॥ निजार्थात्तु लिङर्थोऽसौ विलक्षणतया मतः । ज्ञापकव्यापार एषः स तु कारकसंश्रितः ॥ प्रवर्तनस्मृतिः प्राप्ते प्रैष इत्यभिधीयते । अप्राप्ते प्रेषणं सर्वं विधित्वं प्रतिपद्यते ॥ विधिः प्रवर्तकत्वाख्यस्वरूपानुपपत्तितः । स्वर्गं साध्यतया यागं साधनत्वेन बोधयेत् ॥ भवितुर्भवनानुकूलो भावयितुर्भवेत् । व्यापारो भावना सैषा शाब्दी चार्थीति भिद्यते ॥ आद्या प्रवर्तनाभिख्या लिङाद्यभिहितोदिता । नञ्संव्यवहारे तु बोध्यते सा निवर्तना ॥ पुंप्रवृत्त्यनुकूलात्मा व्यापारः शब्दगोऽग्रिमः । पुंनिवृत्त्यनुकूलात्मा व्यापारोऽनन्तरो मतः ॥