भारतकोश
मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

Manameyodaya of Narayana Bhatta with Commentary

नारायण भट्ट एवं नारायण पण्डित द्वारा

DevanagariHindipublished672 पृष्ठ

पृष्ठ 557, कुल 672 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 557

आप्ताभिप्रायवाक्यार्थः 51 ४ प्रतिभा खलु विज्ञानं तच्च शब्देन जन्यते । नतु शब्दस्य विषयः रूपधीरिव चक्षुषः ॥ ५ सुखं हि जगतामेव काम्यं धर्मेण जायते । अधर्मजन्यं दुःखं स्यात् प्रतिकूलं सचेतसाम् ॥ चिकीर्षा कृतिसाध्यत्वप्रकारेच्छा तु या भवेत् । तद्धेतुः कृतिसाध्येष्टसाधनत्वमतिर्भवेत् ॥ बलवद्विष्टहेतुत्वमतिस्स्यात्प्रतिबंधिका । तदहेतुत्वबुद्धेस्तु हेतुत्वं कस्यचिन्मते ॥ चिकीर्षा कृतिसाध्येष्टसाधनत्वमतिस्तथा । उपादानस्य चाध्यक्षं प्रवृत्तौ जनकं भवेत् ॥ एवं प्रवृत्तिजननात् विधेरपि तदर्थता । नित्येऽपि ब्रह्मलोकादेस्संप्राप्तिरवधार्यते ॥ आप्ताभिप्रायमाचार्याः विध्यर्थं लाघवाद्विदुः । वेदस्य पौरुषेयत्वे मानं चापि विधिं विदुः ॥ इति नैयायिकमतसारांशो विशदीकृतः । अथ वेदान्तसिद्धान्ते विशेषः प्रतिपाद्यते ॥ (106) आप्ताभिप्रायवाक्यार्थः. 1 इष्टस्य कृत्यधीनात्मलाभलक्षणकार्यता । लिङर्थ इति वेदार्थसंग्रहे भाष्यकृद्वचः ॥