मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

24 मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके परस्पराविरुद्धस्तु त्रिवर्गश्श्रेय इष्यते । पुरुषार्थतयेत्यत्र मनोः स्मर्तुः विनिर्णयः ॥ मुमुक्षूणां पुनः श्रेयः मोक्ष एवेतिचेरितम् । षष्ठाध्याये, ततः पक्षाः विबुधैस्सप्त निश्चिताः ॥ तमसो लक्षणं कामः रजसस्त्वर्थ उच्यते । सत्त्वस्य लक्षणं धर्मः श्रैष्ठ्यमेषां यथोत्तरम् ॥ एवं प्राचां विवादेऽपिचाधुना ते चतुर्विधाः । पुरुषार्थाः चतुर्वर्गः इति पीठप्रकल्पना ॥ २ धर्मश्चार्थश्च कामश्च मोक्षश्चेति चतुर्विधः । पुरुषार्थो विभक्तोऽस्ति यथा स्मृतिपुराणयोः ॥ धर्मे चार्थे च कामे च मोक्षे च भरतर्षभ । यदत्रास्ति तदन्यत्र यन्नेहास्ति न तत्क्वचित् ॥ अत्रायेऽर्थे चतुर्भिश्चैरधर्माद्यास्समुच्चिताः । मिथस्समुच्चयश्चेति व्याख्यातं तन्त्रवार्तिके ॥ अर्थं प्रोवाच चाणक्यः कामं वात्स्यायनोऽब्रवीत् । धर्मं तु जैमिनिः प्राह मोक्षं वै बादरायणः ॥ एतेऽधुना तीर्थकराः पुमर्थानामिति श्रुताः । समुच्चयविदस्सर्वेऽप्यधिकारिविभेदतः ॥ पुरुषैरर्थ्यमानत्वात्पुरुषार्थ इतीर्यते । स तु स्यात्सुखमेवात्र तच्चतुर्धा विभज्यते ॥