मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

त्रिवर्गवादः 5 शारीरं मानसं चेति द्विधा तत्सुखमिष्यते । अर्थकामौ तु शारीरं धर्ममोक्षौ तु मानसम् ॥ 3 पुमवस्थाक्रमेणैव पुरुषार्थक्रमोऽप्यसौ । निर्देशव्युत्क्रमे चापि हेतुरग्रेऽवगम्यते ॥ . उत्पत्तितस्त्विन्द्रियार्थसन्निकर्षनिबन्धनम् । यत्तदर्थसुखं ज्ञेयमथ कामो निरुच्यते ॥ वयोऽवस्थाविशेषेण सहवासादिनाऽपिवा । पुंस्त्वाद्यभिव्यक्तिभवं अवस्थैकनिबन्धनम् ॥ तथा विद्यासंस्कृतेन मनसा धर्मलक्षणम् । सुखं ह्यनुबुभूषन्ति नियोगसुखवादिनः ॥ फलान्तराहेतुरपि स्वरूपे कार्यबुद्धितः । स्वयंप्रयोजनं नित्यमित्यप्यत्रेतेरे विदुः ॥ प्रत्यवायपरीहारबुद्ध्या कर्तव्यमेव तत् । इत्याहुरपरे प्राज्ञाः स धर्मस्सुखमर्थ्यते ॥ अतएवहि यज्ञस्य त्रैविध्यपरिशोधने । अफलाकाङ्क्षिभिर्यज्ञो विधिदृष्टो य इज्यते ॥ यष्टव्यमेवेति मनस्समाधाय स सात्त्विकः । इत्यस्य पुरुषार्थत्वं गीतं भगवता स्वयम् ॥ ख्यातेर्लाभस्य पूजायाः मानसी सुखता यथा । तथा धर्मस्य सुखता शास्त्रदृष्टिभिरीक्ष्यते ॥