मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

536 मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके

मुक्तिरित्युच्यते पूर्णप्रज्ञैः विष्णोः प्रसादतः । 'प्रायेणैतेषु पक्षेषु संकीर्णा इतरेऽखिलाः ॥ ३ जीवस्वरूपप्रध्वंसवादिनो ये विचक्षणाः । मुक्तिमात्यन्तिकीं सर्वक्लेशोभ्यस्ते विदुस्ततः ॥ तत्रादिमास्तु क्षणिकविज्ञानात्मविदो बुधाः । देहान्तात्मविदो ये तु बार्हस्पत्या हि ते मताः ॥ पौराणिकैकदेशीयाः ये कल्पान्तात्मवादिनः । येऽप्यौपनिषदाः केचित् मोक्षान्तात्माभिधायिनः। तत्रच ब्रह्मदत्तीयाः जीवोत्पत्त्यादिवादिनः । ब्रह्मैवोपादानमेषां जीवानामिति तन्मतम् ॥ भर्तृप्रपञ्चादयोऽन्ये ब्रह्मावस्थात्मवादिनः । तत्र केचिदभिव्यक्तिवादिनः शक्तिवेदिनः ॥ विकारा ब्रह्मणः जीवा इति कैश्चिदुपेयते । उत्पत्तिरप्यभिव्यक्तिः विकृतिर्वाऽप्यवस्थितिः ॥ परिणामस्ततस्सर्वे ख्याता वैनाशिका इति । सर्वेऽप्याश्रयनाशेन क्लेशप्रध्वंसवादिनः ॥ वैकासिकाः परे सर्वे प्रायो वैयासिका इमे । परिच्छेदकनाशेन ह्यपरिच्छेदवादिनः ॥ ४ एवं मोक्षविकल्पेन द्विविधा ज्ञायते गतिः । स्वरूपोच्छित्तिरूपैकोपाध्युच्छित्तिरनन्तरा ॥