मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

538 मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके आत्मनित्यत्ववादा ये तेषां कैवल्यलक्षणा । मुक्तिरेतादृगेवेष्टा सुखदुःखविवर्जिता ॥ एतां च केचिदत्यन्तसुखरूपां विजानते । केचिदल्पसुखां केचिदभावालम्बनां विदुः ॥ केचिन्मोहमयीं प्राहुरात्मनोऽस्फुरणात्मिकाम् । दृष्टान्तेऽपि विवादश्चेत्कथं दार्ष्टान्तिकस्थितिः ॥ 6 यैषाऽऽनन्दस्य मीमांसा मानुषानन्दपूर्विका । विकासरूपा सा सर्वलोककामाप्तिलक्षणा ॥ एते वैकासिकाः ख्याताः प्रायो वैनाशिकाः परे ते निवृत्तिपराकाष्ठानिष्ठा इति विनिर्णयः ॥ ये प्रवृत्तिपराकाष्ठानिष्ठास्ते उभये समाः । भावाभावस्वभावस्य फलयोरविशेषतः ॥ या संकोचनिवृत्तिस्स विकास इति गीयते । यैवावृत्तिनिवृत्तिस्स प्रकाश इति कथ्यते ॥ सर्वदा गमनं यच्च सर्वदा स्थितिरेव सा । सर्वत्र गमनं यच्च सर्वत्र व्याप्तिरेव सा ॥ पराप्रकाशयता यैव सैव स्यात्स्वप्रकाशता । अस्तमेतैव सविता चोदेता कस्यचिद्भवेत् ॥ तथा सर्वपरित्यागस्सर्वसंग्रहणात्मकः । सर्वत्र रागस्सर्वत्र वैराग्यं चोभयं समम् ॥