मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

554 मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके त्रैवार्षिकाधिकान्नो यः स हि सोमं पिबेद्द्विजः । योऽनाहिताग्निशतगुः अयज्वा च सहस्रगुः ॥ तयोरपि कुटुम्बाभ्यामाहरेदविचारयन् । मानवं याज्ञवल्क्यीयं दृश्यते हि वचस्त्विदम् ॥ निमित्तपरता चैषा श्रुतिस्वारस्यशालिनी । फलतत्परतायां तु कामना स्वरसा भवेत् ॥ 8 द्रष्टव्योऽस्य न्यायरत्नमालायां विस्तरः कृतः । निमित्तवादिनः सर्वं कर्म नैमित्तिकं विदुः ॥ केचित्तु सकलं कर्म विदुः काम्यमितीरितम् । नित्यमेवेत्याहुरेके निषिद्धमपरे विदुः ॥ नित्यं नैमित्तिकं काम्यं निषिद्धं चेति कर्म तत् चतुर्धा व्यभजन् धीराः जैमिनिप्रमुखाः परे ॥ मोक्षार्थी न प्रवर्तेत तत्र काम्यनिषिद्धयोः । नित्यनैमित्तिके कुर्यात्प्रत्यवायजिघांसया ॥ इति कौमारिलाः प्राहुः काम्यमेकेऽनुजानते । निषिद्धवर्जितं सर्वं फलसङ्गविवर्जितम् ॥ चित्तस्य शुद्धयर्थमिष्टं शुद्धौ त्याज्यं विदुस्ततः जातायां वेद्नेच्छायामधिकारो निवर्तते ॥ अधिकारिविभेदेन वेदप्रामाण्यरक्षणम् । कूटकार्षापणन्यायात् कैश्चित् तन्नानुमन्यते ॥