मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

66 मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके

परब्रह्मोपासनया ये मुक्तास्ते तु केवलम् । परिपूर्णपरब्रह्मानुभवैकपरायणाः ॥ कैङ्कर्यलिप्सया ये तु मुक्तास्ते किङ्कराः पुनः । परार्थस्वार्थभेदेन द्विविधाः परिनिष्ठिताः ॥ एवं मोक्षे विधाभेदं केचिन्नेच्छन्ति सूरयः । कैवल्यनिष्ठया मुक्ताः न मुक्ता इति तैर्मताः ॥ स्वरूपतो मुक्तभेदं द्वैतसिद्धान्तिनो विदुः । आनन्दतारतम्येन मुक्तिभेदो व्यवस्थितः ॥ नित्यमुक्तो नित्यबद्धः आर्हतैर्नोपगम्यते । आद्यो विशिष्टाद्वैतेष्टः द्वितीयो द्वैतसम्मतः ॥ 4 अथ वृत्तिकृतां मार्गं पाञ्चरात्रमतानुगम् । समाश्रयन् बुधा एते तत्तत्त्वमवधार्यताम् ॥ द्वापरान्ते वासुदेवः भगवान् स हरिस्स्वयम् । अवातरदिति प्रायः सर्वैरभ्युपगम्यते ॥ तस्य संकर्षणो नाम भ्राताऽऽसीदिति च श्रुतम् प्रद्युम्नस्तनयः पौत्रोऽनिरुद्ध इति च श्रुतः ॥ सैषा परंपरा पाञ्चरात्रशास्त्रप्रवर्तिका । एते हि सात्त्वताः प्रोक्ताः शास्त्रं चापिहि सात्त्वतम् 5 सत्त्वच्छब्दो हि भगवच्छब्दवद्विष्णुतत्परः । अण्प्रत्ययश्च भक्तार्थः ते भागवतसात्त्वताः ॥