मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

भाट्टसिद्धान्तः 58. जिज्ञासामननोपास्तिभेदेन त्रिविधं त्विदम् । ज्ञायते फलसंबन्धः त्रिविधस्तदपेक्षितः ॥ 3 स सर्वलोकानाप्नोति स संपन्नो महीयते । एष सर्वोऽप्यभ्युदयः तथा निःश्रेयसं पुनः ॥ स खल्वेवं वर्तयन्नित्याद्याभिश्च प्रतीयते । परमात्मप्राप्त्यवस्था पुनरावृत्तिवर्जिता ॥ 4 कर्मणामुपयोगोऽपि तत्र त्वेवं भविष्यति । नित्यनैमित्तिकाभ्यां स्यादुपात्तदुरितक्षयः ॥ अथवाऽकरणाधीनप्रत्यवायपराभवः । 5 नच ज्ञानविधानेन कर्मसंबन्धवारणम् ॥ नच तेषां फलं भिन्नं विभिन्ना पदवीत्यपि । न विकल्पोऽथ बाधो वा नाङ्गाङ्गित्वं मिथोऽथवा ॥ संभावनापदं यस्मात् श्रुतिस्स्पष्टोपरोध्यते । तस्मात्समुच्चयो न्याय्यः प्रामाण्याच्छास्त्रयोर्द्वयोः ॥ इत्थमत्र बृहट्टीकावाक्यं राणक उद्धृतम् ॥ ननु निःश्रेयसं ज्ञानात्, बन्धहेतोर्न कर्मणः ॥ नैकस्मादपि तत्किंतु ज्ञानकर्मसमुच्चयात् । नित्यनैमित्तिकैरेव कुर्वाणो दुरितक्षयम् ॥ ज्ञानं च विमलीकुर्वन् अभ्यासेन च पाचयेत् । वैराग्यात्पक्वविज्ञानः कैवल्यं च व्रजेदिति ॥ M.R. 74