मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

वाक्यात्प्रकरणादर्थादौचित्याद्देशकालतः । शब्दार्थाः प्रविभज्यन्ते न रूपादेव केवलात् ॥ शब्दानामेव सा शक्तिः तर्को यः पुरुषाश्रयः । स शब्दानुगतो न्यायोऽनागमो ह्यनिबन्धनः ॥ इति भर्तृहरिः प्राह वाक्यपद्यां विचक्षणः । श्रुत्यर्थस्यानुकूलो यः स न्यायस्तदभीप्सितः ॥ तस्माच्छब्दः तर्कनिष्ठ इति नैवावधारयेत् । तात्पर्यनिर्णयार्थो यस्तर्कोऽसौ शब्दलक्षणः ॥ आर्षं धर्मोपदेशं च वेदशास्त्राविरोधिना । यस्तर्केणानुसंधत्ते स धर्मं वेद नेतरः ॥ वाच्यार्था निहितास्सर्वे वाङ्मूला वाग्विनिस्सृता। तां तु यस्तेनयेद्वाचं स सर्वस्तेयकृन्नरः ॥ तस्माद्विरोधे धर्मस्य निश्चित्य गुरुलाघवम् । यतो भूयस्ततो विद्वान् कुर्याद्धर्मविनिर्णयम् ॥ मनुव्यासप्रभृतयः क्रमादेवं वचोऽब्रुवन् । दुस्तर्को दूरतस्त्याज्यः विपरीतार्थबुद्धिकृत् ॥ तस्माद्विरुद्धसंस्कारशिक्षितानां परस्परम् । विवादो नहि विश्राम्येद्युगानामयुतैरपि ॥ अतो विरुद्धसंस्कारोपरोधायैव भावना । संप्रदायानुरोधेनाभ्यसनीयेति देशना ॥