मनुस्मृति (कुल्लूकभट्ट टीका व हिन्दी अनुवाद सहित)

६४ मनुस्मृति। इति मन्त्रेण या नारी श्रीचूर्णमभिमन्त्रितम् । स्नात्वा धारयते नित्यं सा लक्ष्मीव विराजते ॥ ६१ ॥ लक्ष्मीरूपमिदं द्रव्यं पुण्ड्रमध्ये बिभर्ति यः । दास्यं स लभते विष्णोः सत्यं सत्यं ब्रवीम्यहम् ॥ ६२ ॥ पुण्ड्ररूपेण मां विद्धि रेखारूपेण वै श्रियम् । संधारयन्ति ये भाले बाहुवक्षःस्थलादिषु ॥ ६३ ॥ ज्ञानाय मुक्तये चूर्णं पुण्ड्रमध्ये बिभर्ति यः । स प्रियो ह्यावयोर्भूत्वा मामकं धाम याति हि ॥ ६४ ॥ शूद्रोऽपि ज्ञानसिद्ध्यर्थं मुक्त्यर्थं चापि यो भजेत् । ज्ञानं मुक्तिमवाप्नोति रहस्यं ते ब्रवीम्यहम् ॥ ६५ ॥ हरिद्रासंभवं चूर्णं टङ्कणेन समन्वितम् । भावितं चाम्लद्रव्येण रक्तत्वमुपयाति हि ॥ ६६ ॥ वैवाहिकेपु योगेषु स्नात्वामलकवारिणा । संस्मृत्य परमां देवीं कमलां मम वल्लभाभू ॥ ६७ ॥ हिरण्यवर्णाममलां वसुपात्रकरद्वयाम् । मातुलिङ्गधरां देवीं गन्धद्वारां मनोरमाम् ॥ ६८ ॥ पूजार्थं तव देवेशि वैकुण्ठप्राणवल्लभे । आज्ञां देहि महामाये श्रीचूर्णं साधये यथा ॥ ६६ ॥ हिरण्यवर्णेतित्यूचां पंचकेन महामनाः । प्रोक्षयेद् रजनीद्रव्यं पञ्चगव्येन शोधयेत् ॥ १०० ॥

---

१ कैसा सुलभ अनुष्ठान है । २ यही पदार्थ श्री-रोली-कुङ्कुम-आदि नाम से प्रसिद्ध है । श्री हनुमान् आदि कतिपय मूर्ति पर रोली के बदले सिन्दूर चढ़ाया जाता है वा सिन्दूर का स्वतन्त्र विधान है ?