मीमांसा दर्शन / पूर्वमीमांसा (शाबर भाष्य सहित)

३३ ] प्रथमाध्याये तृतीयपादः ६७९ अभावः प्रत्ययार्थस्य विधेरप्रतिपादनात् । अर्थान्तरे च शब्दस्य न प्रयोगो विधीयते ॥ १०५९ वेदेनाशास्त्रहेतुत्वात्सम्बन्धस्येति हि स्थितम्१ । सिद्धान्तः किं चाविभक्तरूपत्वं प्रत्यभिज्ञायते स्फुटम् ॥ १०६० वैदिकेष्वपि शब्देषु प्रत्यक्षेण पुनः पुनः । यद्वा विभागशब्देन शब्दस्योच्चारणे सति ॥ १०६१ गोत्वबुद्धेः समानत्वान्न भेद इति कीर्त्यते । लक्षणस्याविभक्तत्वं शब्दानां वेदमुच्यते ॥ १०६२. सर्वथा शक्यते भेदो न वक्तुं शब्दवाच्ययोः । एकत्वे याज्ञिकानां च प्रसिद्धिर्नुगृह्यते ॥ १०६३ मीमांसा चापि वेदार्थतत्त्वनिर्णयकारणम् । व्यपदेशादिभेदैश्च न भेदोऽत्रानुमीयते ॥ १०६४ प्रत्यक्षप्रत्यभिज्ञाते वेदशब्देऽन्यरूपता । व्यपदेशादिभेदश्च स्वरभेदादिकारितः ॥ १०६५ स्वरादयश्च भिद्यन्ते वेदत्वात्किमिहोच्यते । स्वरयूपादिशब्दानामन्यत्वेनेतरत्र२ च ॥ १०६६ नान्यत्वं युज्यते बाधात्प्रत्यक्षप्रत्यभिज्ञया । वचनाद्धर्मभेदस्तु शूद्रवर्जितताऽपि वा ॥ १०६७ धर्मवुच्चारणस्यैतौ न शब्दस्य स्वरश्च यः । अश्वबालादिशब्दार्थभेदे वचनकारिते ॥ १०६८ न च भिन्नत्वमन्येषु प्रज्ञातार्थेषु युज्यते । उत्तानानां च केषांचिद्वह्रतां न विधीयते ॥ १०६९ गोत्वं तेषामसिद्धत्वात्पदार्थग्रहणादपि । विधेरन्यस्य शेषत्वात्स्तुतिरेषाऽवगम्यते ॥ १०७० उत्तानेत्यादिका तेन नातो भेदः प्रतीयते । तस्माद्यावेव शब्दार्थौ लोके पूर्वं निरूपितौ ॥ १०७१ १. जै० सू० ( ३-२-२ ) इत्यत्र । २ ब. स्वर ।