भारतकोश
मृच्छकटिकम् (सटीक संस्कृत नाटक)

मृच्छकटिकम् (सटीक संस्कृत नाटक)

Mricchakatikam with Sanskrit-Hindi Commentary

महाराज शूद्रक / पं. जयशंकर लाल त्रिपाठी द्वारा

DevanagariSanskritpublished760 पृष्ठ

पृष्ठ 350, कुल 760 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 350

चतुर्थोऽङ्कः २६३

मदनिका— जं अज्जआ आणवेदि । ( उपगम्य ) पविसदु सव्विल ओ ।
( यदार्या आज्ञापयति । प्रविशतु शर्विलकः । )
शर्विलकः— ( उपसृत्य । संवैलक्ष्यम् ) स्वस्ति भवत्यै ।
वसन्तसेना— अज्ज ! वन्दामि ! उवविसदु अज्जो । ( आर्य ! वन्दे । उपविशतु आर्यः । )
शर्विलकः— सार्थवाहस्त्वां विज्ञापयति—जर्जरत्वाद् गृहस्यं दूरक्ष्यमिदं भाण्डम्, तद् गृह्यताम् । ( इति मदनिकायाः समर्प्य प्रस्थितः । )
वसन्तसेना— अज्ज ! ममावि दाव पडिसन्देसं तहिं अज्जो णेदु ।
( आर्य ! ममापि तावत् प्रतिसन्देशं तत्रार्यो नयतु । )
शर्विलकः— (स्वगतम्) कस्तत्र यास्यति ? (प्रकाशम्) कः प्रतिसन्देशः ?
वसन्तसेना— पडिच्छदु अज्जो मदणिअं । ( प्रतीच्छतु आर्यो मदनिकाम् ।)
शर्विलक— भवति ! न खल्ववगच्छामि ।
वसन्तसेना— अहं अत्रगच्छामि । ( अहमवगच्छामि । )
शर्विलकः— कथमिव ? ।
वसन्तसेना— अहं अज्जचारुदत्तेण भणिदा—'जो इमं अलङ्कारअं समप्पइस्यदि, तस्म तुए मदणिआ दादव्वा ।' ता सो ज्जेव एदं दे देदित्ति एव्वं अज्जेण अवगच्छिद्वव्वं । ( अहमार्यचारुदत्तेन भणिता—य इममलङ्कारकं


मदनिका— आपकी जो आज्ञा । ( जाकर ) शर्विलक ! अन्दर चलिये ।
शर्विलक— ( आकर, लज्जाजनितव्यग्रता से ) आपका कल्याण हो ।
वसन्तसेना— आर्य ! प्रणाम करती हूँ । श्रीमान् बैठिये ।
शर्विलक— सार्थवाह ( चारुदत्त ) आप से निवेदन करते हैं—घर जीर्ण होने के कारण इस स्वर्णाभूषणभाण्ड की सुरक्षा कठिन हो गयी है, अतः इसे ले लीजिये । ( इस प्रकार मदनिका को देकर चल देता है । )
वसन्तसेना— आर्य ! मेरा भी प्रतिसन्देश उनके पास ले जाइये ।
शर्विलक— ( स्वगत ) वहाँ कौन जायगा ? ( प्रकाश ) क्या प्रतिसन्देश है ?
वसन्तसेना— आप मदनिका को स्वीकार करें ।
शर्विलक— आर्ये ! [ आपका तात्पर्य ] मैं नहीं समझ पा रहा हूँ ।
वसन्तसेना— मैं समझ रही हूँ ।
शर्विलक— किस प्रकार ?
वसन्तसेना— 'आर्य चारुदत्त ने मुझसे कहा था—'जो इस आभूषणसमुदाय को वापस लौटाये, उसको तुम [ वसन्तसेना ] मदनिका दे देना ।' इस प्रकार