भारतकोश
मृच्छकटिकम् (सटीक संस्कृत नाटक)

मृच्छकटिकम् (सटीक संस्कृत नाटक)

Mricchakatikam with Sanskrit-Hindi Commentary

महाराज शूद्रक / पं. जयशंकर लाल त्रिपाठी द्वारा

DevanagariSanskritpublished760 पृष्ठ

पृष्ठ 457, कुल 760 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 457

३६९

षष्ठोऽङ्कः

वसन्तसेना— अवि सन्तप्पदि चारुदत्तस्स परिअणो? (अपि सन्तप्यते चारुदत्तस्य परिजनः ? )

चेटी— सन्तप्पिस्सदि । ( सन्तप्स्यति । )

वसन्तसेना— कदा ? ( कदा ? )

चेटी— जदा अज्जआ गमिस्सदि । ( यदा आर्या गमिष्यति । )

वसन्तसेना— तदो मए पढमं सन्तप्पिदव्वं । ( सानुनयम् ) हज्जे ! गेण्ह एदं रअणावलिं, मम बहिणिआए अज्जाधूदाए गदूअ समप्पेहि । भणिदव्वं अ—‘अहं सिरिचारुदत्तस्स गुणणिज्जिदा दासी, तदा तुम्हाणं पि; ता एसो तुह ज्जेव कण्ठाहरणं होदु रअणावली । ( ततो मया प्रथमं सन्तप्तव्यम् । हञ्जे ! गृहाण एतां रत्नावलीम्, मम भगिन्यै आर्याधूतायै गत्वा समर्पय, वक्तव्यञ्च—‘अहं श्रीचारुदत्तस्य गुणनिर्जिता दासी, तदा युष्माकमपि; तदेषा तवैव कण्ठाभरणं भवतु रत्नावली' । )

चेटी— अज्जए ! कुविस्सदि चारुदत्तो अज्जाए दाव । ( आर्ये ! कुपिष्यति चारुदत्त आर्यायै तावत् । )

वसन्तसेना— गच्छ, ण कुविस्सदि । ( गच्छ, न कोपिष्यति । )

चेटी— ( गृहीत्वा ) जं अज्जआ आणवेदि । ( इति निष्क्रम्य पुनः प्रविशति । )
अज्जए ! भणादि अज्जा धूदा—अज्जउत्तेण तुम्हाणं पसादीकिदा, ण जुत्तं मम एदं गेण्हिदुं । अज्जउत्तो ज्जेव मम आहरणविसेसो त्ति


वसन्तसेना— क्या चारुदत्त के सम्बन्धी लोग ( मेरे यहाँ आने के कारण ) दुःखी हो रहे हैं ?

चेटी— दुःखी होंगे ।

वसन्तसेना— कब ?

चेटी— जब आर्या चली जायेंगी ।

वसन्तसेना— तब तो सबसे पहले मैं ही दुःखी होऊँगी ( अनुनय के साथ ) सखि ! यह रत्नावली लीजिये । जाकर मेरी बहिन आर्या धूता को दे दीजिये । और यह कह दीजिये —‘गुणों से वश में की गयी यह मैं ( वसन्तसेना ) श्रीमान् चारुदत्त की दासी हूँ, अतः आपकी भी दासी बन गयी हूँ । इस कारण यह रत्नावली आपके ही कण्ठ का गहना बने ।' [ आप इस रत्नावली को स्वीकार कर गले में पहन लें । ]

चेटी— आर्ये ! आर्य चारुदत्त आर्या [ धूता ] पर नाराज हो जायेंगे ।

वसन्तसेना— जाओ, नहीं नाराज होंगे ।

चेटी— ( लेकर ) जैसी आपकी आज्ञा । ( ऐसा कहकर निकल कर पुनः

२४ मृ०