भारतकोश
मुद्गल पुराण (अष्टावतार चरितम्)

मुद्गल पुराण (अष्टावतार चरितम्)

Mudgala Puranam with Commentary

महर्षि मुद्गल द्वारा

स्रोत: निर्णय सागर प्रेस · निर्णय सागर प्रेस (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished1,023 पृष्ठ

पृष्ठ 554, कुल 1023 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 554

यहाँ दिए गए पृष्ठ का पंक्ति-दर-पंक्ति लिप्यंतरण प्रस्तुत है:

मनसीप्सिताः। दास्यामि तपसा तुष्टा भक्त्या स्तोत्रेण सर्वपाः ॥५२॥ भवत्कृतं मदीयं यत् स्तोत्रं सर्वार्थदं भवेत्। भक्तिप्रदं महाभागाः सर्वसामर्थ्यदायकम् ॥५३॥ यद्यदिच्छति तत्तद्वै दास्यामि स्तोत्रपाठतः। भुक्तिमुक्तिप्रदं पूर्णं भविष्यति न संशयः ॥५४॥ एवं शक्तेर्वचः श्रुत्वा तां ब्रह्माणि प्रणम्य च। जगुः प्रहृष्टभावेन तां परां सर्वमातरम् ॥५५॥ ब्रह्माण्यूचुः। वरान् दास्यसि सर्वेशि तदा ते भक्तिमुत्तमाम्। देहि शक्ते यया मोहो नश्यत्यत्र न संशयः ॥५६॥ किं कर्तव्यं महादेवि तन्न सामर्थ्यमुत्तमम्। देह्यस्मभ्यस्ततो मातर्जकरिष्यामश्च ते प्रियम् ॥५७॥ तेषां वचनमाकर्ण्य संतुष्टा सर्वदायिनी। तथेति तान्युवाचाथांऽतर्धानं सा चकार ह ॥५८॥ ततो वरबलेनैव सृष्ट्वा विश्वं चराचरम्। स्वस्वभोगप्रदं भिन्नं तेषु क्रीडंति नित्यदा ॥५९॥ पालयंति च विश्वानि संहरंति प्रजापते। स्वमहिम्नि स्थितान्येव ब्रह्माण्यत्र न संशयः ॥६०॥ इति ते कथितश्चायमवतारः पुरातनः। लंबोदरस्य भो दक्ष शक्तिरूपः सुखप्रदः ॥६१॥ यः शृणोति नरो भक्त्या तस्मै सर्वार्थदो भवेत्। ब्रह्मभूतकरश्चापि भुक्तिमुक्तिप्रदः परः ॥६२॥ सूत उवाच। श्रुत्वा मुद्गलवाक्यं वै दक्षो हृष्टमनाः स्वयम्। जगाद तं पुनर्विप्र शृणु संशयसंयुतः ॥६३॥ दक्ष उवाच। त्वया मुद्गल माहात्म्यं कथितं शक्तिसंभवम्। श्रुतं मया महाभाग तथापि नुद संशयम् ॥६४॥ ब्रह्माणि देहहीनानि देहिहीनानि योगिप। तपादिकं तेषु नाथ कथं भवति तद्वद ॥६५॥ साश्रुनेत्रादिकं सर्वं स्तुतिपूजादिकं प्रभो। कथं तेषु भवेदेतद्भ्रांतोऽहमधुना ह्यतः ॥६६॥ तस्य तद्वचनं श्रुत्वा हर्षयुक्तो महामुनिः। जगाद तं प्रजानार्थं सर्वज्ञानां शिरो- मणिः ॥६७॥ मुद्गल उवाच। ब्रह्माणि ब्रह्मभूतानि तेषु नास्ति महामते। देहदेहिमयो भाव इति सत्यं श्रुतेर्मुखात् ॥६८॥ तथापि सर्वरूपाणि वदंते तानि निश्चितम्। देहविकारहीनानि देहरूपाणि सर्वतः ॥६९॥ देहिविकारहीनानि देहिरूपाणि सर्वतः। ताभ्यां हीनानि भो दक्ष द्वाभ्यां वै संयुतानि च ॥७०॥ ब्रह्माणि सर्वशास्त्रेषु विचारय महामते। अतः सर्वं सदा तेषु संभवति न संशयः ॥७१॥ अन्यच्च शृणु वाक्यं मे सर्वसंशयनाशनम्। ब्रह्माणि ब्रह्मभावश्च वक्तुं केन न शक्यते ॥७२॥ सर्व भोगादिकं तेषां तपआदि महामते। कथनीयं कथं शास्त्रैर्देहवद्वर्ण्यते ह्यतः ॥७३॥ शिष्यस्य बोधदानार्थं जानीहि त्वं प्रजापते। मा कुरुष्व वृथा तत्र संशयं वा विकारकम् ॥७४॥ सूत उवाच। मुद्गलस्य वचः श्रुत्वा हृष्टो दक्षस्तमब्रवीत्। संशयो मे गतः स्वामिंस्त्वदुक्तवचसाऽधुना ॥७५॥ लंबोदरस्य माहात्म्यमधुना वद मानद। सर्वज्ञस्त्वमतो निःसंशयं सर्वं करोषि वै ॥७६॥ ॥ ओमिति श्रीमदांत्ये पुराणोपनिषदि श्रीमन्मौद्गले महापुराणे पंचमे खंडे लंबोदरचरिते शक्तिस्वरूपावतारवर्णनं नाम द्वादशोऽध्यायः ॥