भारतकोश
मुद्गल पुराण (अष्टावतार चरितम्)

मुद्गल पुराण (अष्टावतार चरितम्)

Mudgala Puranam with Commentary

महर्षि मुद्गल द्वारा

स्रोत: निर्णय सागर प्रेस · निर्णय सागर प्रेस (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished1,023 पृष्ठ

पृष्ठ 73, कुल 1023 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 73

खं. १ अ. ३२ पान ७३ केचित् पुष्पोपहाराद्यैर्यत्नतः समपूजयन्। प्रदक्षिणापराः केचिद्देवं नानाविधानतः ॥ ११॥ तपंतो गणपं चैव मंत्रेण विधिपूर्वकम्। एकचित्तेन सर्वे ते तोषयामासुरंजसा ॥१२॥ एवं वर्षसहस्रेण दिव्येन तपसा स्वयं। प्रसन्नोऽभून् महातेजा वक्रतुंडः प्रतापवान् ॥ १३॥ देवानां च ऋषीणां च ययौ चाग्रे गणाधिपम्। तेजसां पुंज एवाऽसौ साक्षाद् ब्रह्ममयो बभौ ॥ १४ ॥ सिंहगो गजवक्त्रश्च शूर्पकर्णो महोदरः। चतुर्बाहुश्च पाशेनांकुशेन वरदेन च ॥ १५ ॥ अभयेन समायुक्तो वामांगे सिद्धिधारकः। दक्षिणांगे च बुद्धिं वै दधानो भगवान् परः ॥ १६॥ नाभिशेषो मुकुटवान् कुंडली कटकान्वितः । चिंतामणिलसद्वक्षा व्यालयज्ञोपवीतवान् ॥ १७॥ नानाभूषणशोभाढ्यस्तेजसा ज्वलदद्भुतः । पुष्करं पुष्करे धृत्वा भ्रामयन् समुपागयौ ॥ १८ ॥ तं दृष्ट्वा देवविप्रास्ते भयभीताः समंततः । उदितं किमिदं तेजः प्रलयानलसंनिभम् ॥१९॥ अथवा गणराजोऽयं किं वा स्वामी समागतः । अथवा प्रलयो भावी अकाले दैवसमन्वितः ॥ २० ॥ इति तर्कसमायुक्तान् देवान् मुनिसमन्वितान् । उवाच वक्रतुंडस्तान् मेघगंभीरनिस्वनः ॥ २१ ॥ वक्रतुंड उवाच । भो भो मुनिगणा देवाः स एवाऽहं समागतः । यं ध्यायथ महाभागास्तं जानीत गणेश्वरम् ॥ २२ ॥ तपसा मंत्रराजेन मम ध्यानेन सर्वशः । परितुष्टो वरं दातुमागतोऽहं न संशयः ॥ २३ ॥ मुद्गल उवाच । वक्रतुंडवचः श्रुत्वा हर्षिता अमरर्षयः । प्रणेमुः प्रार्थयामासुः सौम्यभावं प्रविह्वलाः ॥ २४ ॥ तेषां प्रार्थितमाकर्ण्य सौम्यतेजा अभूत् प्रभुः । यथा तं मुनयो देवा अपश्यन् स्वेन चक्षुषा ॥ २५ ॥ सौम्यभावेन संयुक्तं वक्रतुंडं सुरेश्वराः । मुनयस्तं प्रणम्योचुर्धन्या धन्या वयं प्रभो ॥ २६ ॥ अपूजयन् प्रयत्नेन भावेन स्नेहतस्तथा । उपचारैः षोडशभिर्यथाविधि महेश्वराः ॥ २७॥ यथाविधि प्रणम्यैव तुष्टुवुः कृतमंगलाः । बद्धांजलिपुटाः सर्वे भक्तिनम्रात्मकंधराः ॥२८॥ साश्रुनेत्राः सरोमांचास्तद्दर्शनमहोत्सवाः । यथाज्ञानं यथान्यायं वक्रतुंडं महौजसम् ॥ २९ ॥ देवर्षय ऊचुः। नमस्ते वक्रतुंडाय गजवक्त्राय ते नमः। एकदंताय देवाय सर्वाधिपतये नमः ॥ ३० ॥ निर्गुणाय निरूपाय चतुर्बाहुधराय ते । सिंहवाह्राय नागानां पत्युर्नाभौ धराय च ॥ ३१॥ अनंताय ह्यपाराय दुर्लक्ष्याय नमो नमः । पाशांकुशधरायैव नागयज्ञोपवीतिने ॥ ३२ ॥ वरदाभयहस्ताय सिद्धिवुद्धिवराय च । ब्रह्मभूताय भक्तानां ब्रह्मभूयकराय ते ॥ ३३ ॥ नमस्ते शंभुरूपाय विष्णुरूपाय ते नमः । सूर्यरूपाय धात्रे च नमः शक्तिमयाय च ॥ ३४ ॥ दैत्यदानवरूपाय देवरूपधराय च। नमः पक्षिस্বরূপाय शुकरूपाय ते नमः ॥ ३५ ॥ ग्रहनक्षत्ररूपाय लतावृक्षस्वरूपिणे ।