मुद्गल पुराण (अष्टावतार चरितम्)

[खंड. ८ अ. २५] [पान ५६]

सोऽपि निःश्वस्य देवेशो विचारमकरोत् हृदि । नावाप दैत्यनाशार्थं स्वयं खिन्नो बभूव ह ॥२६॥ ततो विघ्नेश्वरं विष्णुः सस्मार दुःखमुक्तये । गणेशकृपया तत्राऽऽजगाम देवलो मुनिः ॥२७॥ तं प्रणम्यामराः सर्वे पप्रच्छुः कार्यसिद्धये । विरोचनवधार्थाय तानुवाच स हर्षितः ॥२८॥ समीपे ह्यधुना प्राप्तो मासो माघः सुपुण्यदः । तत्र स्नानसमायुक्ताः सेवध्वं गणनायकम् ॥२९॥ एवमुक्त्वा महायोगी देवलोऽकथयत् परम् । विधिं माघभवं सर्वं गणेशपंचकात्मकम् ॥३०॥ उपदिश्य व्रतं योगी ययौ स्वेच्छापरायणः । देवलः केशवाद्यांश्च गणेशभजने रताः ॥३१॥ माघमासव्रतं चक्रुर्गाणेशं सर्वसिद्धिदम् । यथाशास्त्रं विधानेन विघ्नेशमभजन् परम् ॥३२॥ संपूर्णे तद्व्रते तत्र खवाणी तानुवाच ह । विष्णो स्त्रीवेषगो भूत्वा जहि दैत्यं महा- बलम् ॥३३॥ गणेशं मनसि स्मृत्वा गच्छ तं दैत्यनायकम् । तवाधीनो महादैत्यो भविष्यति विरोचनः ॥३४॥ श्रुत्वाऽति- हर्षिता देवास्तुष्टुवुर्गणनायकम् । ततो विष्णुं महाभागाः प्रेरयामासुरादरात् ॥३५॥ गच्छ गच्छ महाविष्णो जहि दैत्यं महाबलम् । चराचरं सदा हर्षयुक्तं कुरु जनार्दन ॥३६॥ तथेति तानुवाचाथ विष्णुर्ध्यात्वा गजाननम् । स्त्रीरूपः प्रययौ तत्र यत्र दैत्याधिपोऽभवत् ॥३७॥ पुष्पवृक्षयुतायां स वाटिकायां स्थितोऽभवत् । तत्र नारायणं दैत्या ददृशुः स्त्रीस्वरू- पिणम् ॥३८॥ मोहितास्तां समागम्य पप्रच्छुर्विनयान्विताः । काऽसि कस्याऽसि रंभोरु किमर्थं त्वागता वद ॥३९॥ आज्ञां कुरु महाभागे वयं दासा न संशयः । तव पादस्य वामाक्षि पश्य सर्वान् शुचिस्मिते ॥४०॥ एवं तेषां वचः श्रुत्वा तान् जगाद सुरूपिणी । हावभावसमायुक्ता मोहिनी मोहकारिणी ॥४१॥ मोहिन्युवाच । अहं स्वेच्छामयी रम्या नावृता स्वेच्छया गता । मोहिनी सर्वविख्याता चरामि ह्यकुतोभया ॥४२॥ विश्वस्य नायकः कोऽपि भविष्यति महाबलः । वरिष्यामि पतिं दैत्या नान्यं गच्छत मा चिरम् ॥४३॥ तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा क्षुभिता दैत्यदानवाः । तेषु केचिद्ययुस्तत्र विरोचनं सदा- न्वितम् ॥४४॥ तं प्रणम्य महात्मानं जगुर्वृत्तांतमादरात् । श्रुत्वा सोऽपि महामोहयुक्तो बभूव तत्क्षणात् ॥४५॥ गणेशमायया भ्रांतः प्रययौ तामनिंदिताम् । विरोचनो महादैत्यः संवृतस्तां ददर्श ह ॥४६॥ समागतं महादैत्यं दृष्ट्वा विष्णुः प्रहर्षितः । सस्मार गणपं चित्ते ध्यात्वा तत्रैव संस्थितः ॥४७॥ ततो गणेश्वरः साक्षात्तयोर्हृदि व्यवस्थितः । बुद्धि- भेदं चकारासौ तादृशौ तौ बभूवतुः ॥४८॥ अथो विरोचनो देवीं दृष्ट्वा मोहयुतोऽभवत् । समीपे प्रययौ तस्या एकाकी हर्षसंयुतः ॥४९॥ तामुवाच महादैत्यो विनयेन समन्वितः । कृत्वा करपुटं विप्र महामायाप्रमोहितः ॥५०॥ विरोचन उवाच ।