मुद्राराक्षसम् (सटीक संस्कृत नाटक)

द्वितीयोऽङ्कः । १४६

विराधगुप्तः—अमात्य ! नैतदेवम् । [ अस्माकममुमेवार्थमित्यादि पुनः पठति । ]

राक्षसः—सखे ! कथ्यतामपरस्यापि सुहृद्व्यसनस्य श्रवणे सज्जोऽस्मि ।

विराधगुप्तः—तत एतदुपलभ्य चन्दनदासेनोपारूढसाध्वसेनापवाहितममात्यकलत्रम् ।

राक्षसः—सखे ! क्रूरस्य चाणक्यवटोः विरुद्धमयुक्तमनुष्ठितं चन्दनदासेन ।

विराधगुप्तः—ननु अयुक्ततरः सुहृद्द्रोहः ।

राक्षसः—ततस्ततः ?

विराधगुप्तः—ततो याच्यमानेनापि यदा न समर्पितमनेनाऽमात्यकलत्रं ततः कुपितेन चाणक्यवटुना— ।

राक्षसः—[ सोद्वेगं ] स खलु व्यापादितः ?

विराधगुप्तः—अमात्य ! न खलु व्यापादितः, किन्तु गृहीतगृहसारः सपुत्रकलत्रः संयम्य बन्धनागारे निक्षिप्तः ।

राक्षसः—ततः किं परितुष्टः कथयसि—'अपवाहितमनेन राक्षसकलत्रम्' इति । ननु वक्तव्यं “संयतः सकलत्रो राक्षसः” इति ।

हिन्दी अनुवाद—विराधगुप्त—अमात्य ! ऐसी बात नही है । [ ‘अस्माकममुमेवार्थम्’—इत्यादि श्लोक फिर पढ़ता है । ]

राक्षस—मित्र ! कहो, दूसरे मित्र की विपत्ति भी सुनने के लिए तैयार हूँ ।

विराधगुप्त—तब यह ( शकटदास की घटना ) जानकर भयभीत हुए-चन्दनदास ने आपके परिवार को हटा दिया ।

राक्षस—मित्र ! चन्दनदास ने क्रूर वटुक चाणक्य के विरुद्ध ( यह ) अनुचित कार्य किया ।

विराधगुप्त—(किन्तु) मित्र-द्रोह तो इससे भी बुरा होता है ।

राक्षस—उसके बाद ( क्या हुआ ) ?