मुद्राराक्षसम् (सटीक संस्कृत नाटक)
Mudrarakshasam Natakam with Hindi Commentary
महाकवि विशाखदत्त द्वारा
पृष्ठ 365, कुल 488 में से
संदर्भ में पढ़ें२८२ मुद्राराक्षसम्
पहले ही तुम्हे पूछना चाहिए था कि दिन कैसा है, अब यात्रा कर लेने के बाद दिन की बात क्या पूछते हो ?
क्षपणक — सावका ! णिसामेहि, पढमं दाव एत्य मलयकेदुकडए लोअस्स अणिवारिअणिक्कमणप्पवेमो आसी । दाणी इदो पच्चासण्णे कुसुमउरे, ण कोवि अमुद्दालञ्छिदो णिक्कमिदुं पबिसिदु वा अणुमोदीअदि । ता जइ भाउरायणस्स मुद्दालञ्छिदोसि, तदो गच्छ वोम-श्रो अण्णथा णिवत्तित्र णिउक्कण्ठ चिट्ठ । मा तुमं गुम्मट्ठाणाधिवेहिं मजमिडकडचरणो राजउल पवेसीअसि । ( उपासक ! निशामय, प्रथमं तावदत्र मलयकेतुकटके लोकस्यानिवारितनिष्क्रमणप्रवेशावास्ताम् । इदानीमितः प्रत्यासन्ने कुसुमपुरे, न कोऽप्यमुद्रालान्छितो निष्क्रमितुं प्रवेष्टुं वाऽनुमोद्यते । तद् यदि भागुरायणस्य मुद्रालान्छितोऽसि, तदा गच्छ विरब्धम् , अन्यथा निवृत्य निरुत्कण्ठ तिष्ठ । मा त्वं गुल्मस्थानाधिपैः संयमितकरचरणो राजकुलं प्रवेश्यसे । )
सिद्धार्थक — किं ण आणादि भदन्तो, जया अमच्चरक्वसस्स केलिअरो अन्तिओ सिद्धत्थओ अह त्ति ? ता अमुद्दालञ्छिद्रं वि मं णिक्कमन्त कस्स सत्ती णिबारेदु ? ( किं न जानाति भदन्तः, यथा अमात्यराक्षसस्य केलिकरोऽन्तिकः सिद्धार्थकोऽहमिति ? तद् अमुद्रालान्छनमपि मां निष्क्रामन्तं कस्य शक्तिर्निवारयितुम् ? )
क्षपणक — सावका ! रक्खसस्स पिसाचस्स वा केलिअरो होहि । णत्थि उग दे अमुद्दानञ्छिद्रस्स इदो णिक्कमणोवाओ । ( उपासक ! राक्षसस्य पिशाचस्य वा केलिकरो भव । नास्ति पुनस्ते अमुद्रालान्छितस्येतो निष्क्रमणोपायः । )
सिद्धार्थक — भदन्त ! ण कुप्य, भग मे कज्जसिद्धी होदु त्ति (भदन्त न कुप्य, भग मे कार्यसिद्धिर्भवतु इति । )
क्षपणक — सावका ! गच्छ, होदु दे कज्जसिद्धी । अहंपि भागुराअणादो पाडलिउत्त गन्तु मुद्द पडिच्छेमि । ( उपासक ! गच्छ, भवतु ते कार्यसिद्धिः । अहमपि भागुरायणात् पाटलिपुत्रं गन्तुं मुद्रां प्रतीच्छामि ।)
[ इत्युभौ निष्क्रान्तौ । ]
[ इति प्रवेशकः ]