मुकुन्दमाला स्तोत्रम् (कुलशेखर आलवार - संस्कृत मूल एवं सान्वय हिन्दी व्याख्या)

[Page 46]

ముకుందమాల

కుల : స్వామీ! అట్లు సదాధ్యానమును గలిగించుటకు కాదేని మరణ- కాలమందైనను కలిగించిన చాలును.. స్వామి : మరణకాలమున దలచిన చాలునా? కుల : 'అంతే నారాయణస్మృతిః' అని మీరే భాగవతములో వేద- వ్యాసముఖమున పలికితిరి. అన్తకాలే చ మామేవ స్మరన్ముక్త్వా కళేబరమ్, యః ప్రయాతి స మద్భావం యాతి నాస్త్యత్ర సంశయః. -- గీత. 8.5 అని అంతిమస్మరణ చాలునంటిరి. ఇత్యాది కారణములచేత అంతిమ స్మరణమే చాలునంటిని. 7 కృష్ణ త్వదీయ పదపంకజపంజరాంత మద్యైవ మే విశతు మానసరాజహంసః, ప్రాణప్రయాణసమయే కఫవాతపిత్తైః కంఠావరోధనవిధౌ స్మరణం కుతస్తే. కృష్ణ=ఓ కృష్ణమూర్తీ, మే=దాసునియొక్క, మానసరాజహంసః=మన- స్సనెడి రాయంచ, త్వదీయ=దేవరవారి సంబంధమయిన, పదపంకజ=కమ- లములవంటి పాదములనెడి, పంజర=పంజరముయొక్క, అంతం=లోప- లిభాగమును, అద్యైవ=ఇప్పుడే, విశతు=ప్రవేశించుగాక, ప్రాణప్రయాణ- సమయే=పంచప్రాణములు (దేహమును బాసి) పోవు వేళను, కఫ=శ్లేష్మము, వాత=వాయువు, పిత్తైః=ఉష్ణము అను త్రిదోషములచేతను, కంఠ=కంఠము యొక్క, అవరోధనవిధౌ=మూతపడుటయను కార్యము సంభవించినపుడు, తే=దేవరవారియొక్క, స్మరణం=ధ్యానము, కుతః=ఎట్లు? (భవేత్=కలు- గును.)