नागानन्दम् (सम्राट हर्षवर्धन - संस्कृत मूल एवं हिन्दी व्याख्या)

( १४८ ) नायकः- (आकर्ण्य) सम्यगुपलक्षितम्- उद्गर्जज्जलकुञ्जरेन्द्ररभसास्फालानुबन्धोद्धतः, सर्वाः पर्वतकन्दरोदरभुवः कुर्वन् प्रतिध्वानिनीः। उच्चैरुच्चरति ध्वनिः श्रुतिपथोन्माथी यथाऽयं तथा प्रायः प्रेङ्खदसङ्ख्यशङ्खवलया वेलेयमागच्छति ॥३॥ मित्रावसुः- नन्वियमागर्तैव, पश्य- कवलितलवङ्गपल्लवकरिमकरोद्गारिसुरभिणा पयसा। एषा समुद्रवेला रत्नद्युतिरञ्जिता भाति ॥ ४ ॥ तदेतस्माज्जलप्रसरणमार्गादपक्रम्यानेनैव गिरिसानु- समीपमार्गेण परिक्रमावः। नायकः- मित्रावसो ! पश्य, पश्य, शरत्समयपाण्डुभिः पयोदपटलैः प्रावृत्ताः प्रालेयाचलशिखरश्रियमुद्वहन्त्येते मलयसानवः। मित्रावसुः- नैवामी मलयसानवः, नागानामस्थिसङ्घाताः खल्वमी। श्लोक न० ३, अन्वयः-उन्मज्जत् जलकुञ्जरेन्द्र रभसास्फालानुबन्धोद्धत सर्वाः पर्वतकन्दरोदरभुवः प्रतिध्वानिनी कुर्वन् श्रुतिपथोन्माथी अयं ध्वनिः यथा उच्चैः उच्चरति तथा प्रायः प्रेङ्खदसङ्ख्यशङ्खवलया इयं वेला आगच्छति ॥ श्लोक न० ४, अन्वयः-कवलितलवङ्गपल्लवकरिमकरोद्गारिसुरभिणा पयसा रत्नद्युतिरञ्जिता एषा समुद्रवेला भाति ॥