नागानन्दम् (सम्राट हर्षवर्धन - संस्कृत मूल एवं हिन्दी व्याख्या)
Nagananda Nataka of Emperor Harsha with Commentary
सम्राट हर्षवर्धन द्वारा
पृष्ठ 274, कुल 309 में से
संदर्भ में पढ़ें( २५० ) वृद्धा— हा पुत्त ! हा वच्छ ! हा गुरुअणवच्छल ! कहिं सि ? हा पुत्र ! हा वत्स ! हा-गुरुजनवत्सल ! क्वासि ? देहि मे पडिवअणं । देहि मे प्रतिवचनम्। जीमूतकेतुः— हा वत्स जीमूतवाहन ! हा प्रणयिजनवल्लभ ! हा सर्वगुणनिधे ! क्वासि ? देहि मे प्रतिवचनम्। [हस्तमुत्क्षिप्य]। कष्टं भोः कष्टम् । निराधारं धैर्यं, कमिव शरणं यातु विनयः ? क्षमः क्षान्तिः वोढुं क इह ? विरता दानपरता ? हतं सत्यं सत्यं, व्रजतु कृपणा क्वाद्य करुणा ? जगज्जातं शून्यं त्वयि तनय ! लोकान्तरगते । ३१॥ मलयवती — हा अज्जउत्त ! कहं मं परिच्चइअ गदोसि ? हा आर्यपुत्र ! कथं मां परित्यज्य गतोऽसि ? अदिणिग्घणे मलअवदी ! किं तुए पेक्खिदव्वं ? जा अतिनिर्घृणे मलयवती ! किं त्वया प्रेक्षितव्यम् ? या एत्तिअं वेलं जीविआसि ! एतावतीं वेलां जीवितासि ! श्लोक नं०: ३१, अन्वयः— तनय, त्वयि लोकान्तरगते धैर्यं निराधारं (जातम्), विनयः कमिव शरणं यातु ? इह क्षान्तिं वोढुं कः क्षमः ? दानपरता विरता । सत्यं सत्यं हतम् । कृपणा करुणा अद्य क्व व्रजतु ? जगत् शून्यं जातम् ॥