नलचम्पू / दमयन्ती-कथा (त्रिविक्रम भट्ट - विषमपदप्रकाश व्याख्या सहित सम्पूर्ण ७ उच्छ्वास)

१५४ नलचम्पूः । तथाहि । ग्रीवालम्बितपद्मनाललतिकाः कर्णावतंसीकृत- प्रत्यग्रोन्मिषितासितोत्पलदलैः संदिग्धनेत्रद्वयाः । कस्यैता जलदेवता इव कुचप्राग्भारभुंग्रोर्मयः स्नानासक्तपुलिन्दराजवनिताः कुर्वन्ति नोत्कं मनः ॥ ५८ ॥ अपि च । एतस्याः करिकुम्भसंनिभकुचप्राग्भारपृष्ठे लुठ- द्दुग्धाभगजेन्द्रमौक्तिकसरश्रेणीमनोहारिणि । दूरादेत्य तरङ्ग एष पतितो वेगाद्विलीनः कथं को वान्य‍ोऽपि विलीयते न सरसः सीमन्तिनीसंगमे ॥५९॥ इयं तु निजप्रियमुखभ्रान्त्या हर्षेणाचुम्बदम्बुजम् । दष्टाधरा तु भृङ्गेण सीत्कारमकरोन्मृदु ॥ ६० ॥ अनयापि अविरतमिदमम्भः स्वेच्छयोच्छालयन्त्या विकचकमलकान्तोत्तानहस्तद्वयेन । परिकलित इवार्घः कामबाणातिथिभ्यः सलिलमिव वितीर्णं बाल्यलीलासुखाय ॥ ६१ ॥ अस्याश्च कर्णमूलविषये मृदु गुञ्जन्पाणिपल्लवहतोऽपि हठेन । एष षट्पदयुवा हरिणाक्ष्याश्चुम्बति प्रिय इवास्यसरोजम् ॥६२॥ इतोऽप्येषा भ्रमकरं मकरं मकरन्दिनीं कमलिनीमलिनीमलिनीकृताम् । तरलयन्तमवेक्ष्य महाभया- दुदतरत्सरितस्त्वरितैः पदैः ॥ ६३ ॥

एतस्या इति ॥ मौक्तिकसरो मुक्तादाम ॥ ५९ ॥ भ्रमकरमिति ॥ मकरन्दोऽस्त्यस्यां मकरन्दिनीम् । तथा अलिनीभिर्भृङ्गी- भिर्मलिनीकृतां कमलिनीं तरलयन्तं क्षिपन्तं भ्रमकरमावर्तकरं मकरं यादोवि-

१ 'भग्नो' । २ 'बाल' ।