निरुक्तम् (महर्षि यास्क मुनि - निघण्टु एवं वैदिक शब्द-व्युत्पत्ति सान्वय सटीक भाष्य)

५३६ २ अ० ७ पा० ६ ख० । [ निघ० ] भ्राजते ( १ ) । भाशते ( २ ) । भाश्यति ( ३ ) । दीदयति (४) । शोचयति ( ५ ) । मन्दते ( ६ ) । भन्दते ( ७ ) । रोचते ( ८ ) । द्योतते ( ९ ) । ज्योतते ( १० ) । द्युमत् ( ११ ) । इति एकादश ज्वलति कर्म्माणः ॥ १६ ॥ [ निघ० ] जमत् ( १ ) । कल्पलौकिनम् (२) । जञ्जणाभवन् ( ३ ) । मल्मलाभवन् ( ४ ) । अर्चिः ( ५ ) । शोचिः ( ६ ) । तपः ( ७ ) । तेजः ( ८ ) । हरः ( ९ ) । घृणिः ( १० ) । शृङ्गाणि ( ११ ) । शृङ्गाणि इति एकादश ज्वलतो नामधेयानि नाम- धेयानि ॥ १७ ॥ निघण्टुका खण्डसूत्र— “गौः ( १ ) हेम ( २ ) अम्बरम् ( ३ ) स्वः (४) खेद्यः ( ५ ) ज्ञाताः ( ६ ) । श्यावी ( ७ ) । विभा- वरी ( ८ ) वस्तोः ( ६ ) अद्भिः ( १० ) श्लोकः ( ११ ) अर्णः ( १२ ) अवनयः ( १३ ) अत्यः ( १४ ) हरौ इन्द्रस्य ( १५ ) भ्राजते ( १६ ) जमत् ( १७ ) इति सप्तदश ( १७ ) ॥” इति निघण्टौ प्रथमोऽध्यायः ॥ १ ॥