भारतकोश
निरुक्तम् (महर्षि यास्क मुनि - निघण्टु एवं वैदिक शब्द-व्युत्पत्ति सान्वय सटीक भाष्य)

निरुक्तम् (महर्षि यास्क मुनि - निघण्टु एवं वैदिक शब्द-व्युत्पत्ति सान्वय सटीक भाष्य)

Niruktam of Maharshi Yaska with Nighantu and Hindi Commentary

महर्षि यास्क मुनि द्वारा

DevanagariHindipublished1,282 पृष्ठ

पृष्ठ 481, कुल 1282 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 481

हिन्दी निरुक्त ( ६२ ) ४ अ० ३ पा० १ खं० चतुर्थेऽध्याये तृतीयः पादः ( १ खं० ) [निरु०-] 'सुविते' (२८) । सुइते। सूते । सुगते। प्रजायामिति वा । “सुविते माधा ।” [ य०वा०सं० ५, ५ ] इत्यपि निगमो भवति । 'दयतिः' (२९) अनेककर्मा । “नवेन पूर्वं दय- मानाः स्याम” [य०वा० २८, १६] इति उपदयाकर्मा १“य एक इद् विदयते वसु” [ऋ०सं० १, ६, ६, २] इति दानकर्मा वा विभागकर्मा वा । दुर्वर्तु र्भीमो दयते वनानि” [ऋ०सं० १, ६, ८, ५] इति दहति कर्मा । 'दुर्वर्तुः' दुर्वारः । “विदद्वसुर्दयमानो विशत्रून्” [ऋ०सं०३,२,१५,१] इति हिंसाकर्मा । “ इमे सुता इन्दवः प्रातरित्वना सजोषसा पिबतमश्विना तान् । अहं हि वामूतये वन्दनाय मां वायसो दोषा दयमानो अबूबुधत् ” ॥ 'दयमान' इति । 'नूचित्' (३०) इति निपातः पुगणनवयोः । १ “यएक इद् विदयते वसु” इति राहुगणस्य गोतमस्या- र्षम् । ऐन्द्री । उष्णिक् ।