निरुक्तम् (महर्षि यास्क मुनि - निघण्टु एवं वैदिक शब्द-व्युत्पत्ति सान्वय सटीक भाष्य)

हिन्दी निरुक्त ( १०१ ) ५ अध्याय १५ ऊतिः अवनम् । अवनात् । आत्वा रथं यथोतये । १६ हासमाने उपरिष्टाद् व्याख्यास्यामः । ( ६, ४, ५ ) 'प्रपर्वतानामुशती उपस्थात्" । इत्यत्र । १७ षड्भिः पाने रितित्वा । स्पर्शनेरितित्वा वणक्ः षड्भिरुपसर्पदिन्दुम् । १८ सस्रम् स्वपनम् । माध्यमिकं ज्योतिः । सस्रं न पक्व मविदुश्छ्वन्तम् । १९ द्विता वैद्युतम् । द्विता च सत्ता स्वधया च शम्भुः । २० व्राः व्रात्याः (प्रैषाः) मृगं न व्रा मृगयन्ते । २१ वराहः मेघो भवति । वराहारः । विध्यद्वराहं तिरो अद्रि मस्ता । अय मपि इतरो वराह एतस्मा- देव । बृहति मूलानि वरं मूलं वराह मिन्द्र एमुषम् । बृहति इतित्वा । अङ्गिरसोऽपि बृहस्पतिर्विश्वं वभ्र्विराहै । वराहा उच्यन्ते । अथाप्येते माध्यमिका देव- पश्यन् हिरण्यचक्रानयोदंष्ट्रान् विधावतो गणा वराहव उच्यन्ते । "वर- वराहून् । माहार माहाषीः" इति च ब्राह्मणम् । २२ स्वराणि अहानि भवन्ति । स्वयं सा- उलाइव स्वराणि । रीणि । स्वरादित्यो भवति स एनानि सारयति ।