निरुक्तम् (महर्षि यास्क मुनि - निघण्टु एवं वैदिक शब्द-व्युत्पत्ति सान्वय सटीक भाष्य)
निरुक्तम् (महर्षि यास्क मुनि - निघण्टु एवं वैदिक शब्द-व्युत्पत्ति सान्वय सटीक भाष्य)
Niruktam of Maharshi Yaska with Nighantu and Hindi Commentary
महर्षि यास्क मुनि द्वारा
DevanagariHindipublished1,282 पृष्ठ
पृष्ठ 520, कुल 1282 में से
संदर्भ में पढ़ेंपृष्ठ 520
हिन्दी निरुक्त (१०२) ५ अध्याय
| संख्या | शब्द | अर्थ [ तत्व ] अवगम | निगमः |
|---|---|---|---|
| २३ | शर्य्याः | अङ्गुलयो भवन्ति । [सृजन्ति कर्माणि] इषवः शरमय्यः । | शर्य्याभि र्न भरमाणो गभस्त्योः । |
| २४ | अर्कः | देवो भवति । यदेनमर्चन्ति । मन्त्रो भवति । यदनेनार्चन्ति अर्कं मन्नं भवति । अर्चति भूतानि । वृक्षो भवति । संवृत्तः कटुकिम्ना । | गायन्ति त्वा गायत्रिणोऽर्चन्त्यर्कमर्किणः । |
| २५ | पविः | रथेनेमिर्भवति । यद् विपुनाति भूमिम् । | उतपव्या रथाना मद्रिम्भिन्दन्त्योजसा । तं मरुतः क्षुरपविना व्येयुः इत्यापि निगमो भवति । |
| २६ | वक्षः | व्याख्यातम् । (४ । २ । ८) | उपोप्रैक्षद्भि शुन्ध्यवो नवक्षः |
| २७ | धन्व | अन्तरिक्षम् । धन्वन्त्यस्मादापः । | तिरो धन्वातिरोचते । |
| २८ | स्तिनम् | स्रन्नं भवति । स्तिनाति भूतानि । | द्वेव स्ताचिनं भरथः सखिभ्यः । |