पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

( ८१ )

ब्राह्मणान् भोजयेत्तं च । २-२-६

उपनयनकालमभिधाय इदानीं कर्माह—ब्राह्मणान्—त्रीन् ब्राह्मणान्, भोजयेत्—आशयेत्, तं—कुमारं च भोजयेत् ।

पर्युप्तशिरसमलंकृतमानयन्ति । २-२-७

पर्युप्तशिरसं—परि-सर्वतः उप्तं—मुण्डितं शिरः यस्य स पर्युप्तशिराः तं कुमारम्, अलंकृतं—यथासम्भवसुवर्णादिनिर्मितकटककुण्डलाद्यलंकारैर्भूषितम्, आनयन्ति आचार्यपुरुषाः आचार्यसमीपम् ।

पश्चादग्नेरवस्थाप्य ब्रह्मचर्यमागामिति वाचयति । २-२-८

आचार्यः माणवकम् अग्नेः पश्चात्—पश्चिमभागे स्वस्य दक्षिणतः अवस्थाप्य—अवस्थितं कारयित्वा, ब्रह्मचर्यम् आगाम् इति ब्रूहि इति वाचयति ।

मन्त्रार्थः—ब्रह्मचर्यं प्रति अहम् आगाम्—आगतोऽस्मि ।

ब्रह्मचार्यसानीति च । २-२-९

ब्रह्मचारी असानि इति ब्रूहि इति आचार्यः माणवकं प्रेरयति । ब्रह्मचारी च आचार्यप्रेरितः ब्रह्मचार्यसानीति च वदेत् ।

मन्त्रार्थः—ब्रह्मकर्म चरतीति एवंशीलो ब्रह्मचारी,असानि—भवामि ।

अथैनं वासः परिधापयति—

येनेन्द्राय बृहस्पतिर्वासः पर्यदधादमृतम् ।
तेन त्वा परिदधाम्यायुषे दीर्घायुत्वाय बलाय वर्चस इति ।
२-२-१०

अथ—वाचनानन्तरम् एनं—कुमारं वासः—शाणादिवासः स्वस्ववर्णविहितं, परिधापयति—परिहितं कारयति आचार्यः ‘येनेन्द्राये’ति मन्त्रेण ।

मन्त्रार्थः(अङ्गिरा बृहती बृहस्पतिः वासः परिधापने)—हे माणवक ! बृहस्पतिः—देवानामाचार्यः, येन-येन विधिना इन्द्राय अमृतम्—अहतं वासः पर्यदधात्—परिधापितवान्, तेन—तेन विधिना, त्वा—त्वां माणवकम् आयुषे—आयुर्लाभाय, दीर्घायुत्वाय—दीर्घजीवनाय, बलाय-