पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

( ६२ )

इत्यादिमन्त्रश्च अनयोः द्वयोः समुच्चयः—ऐक्यं समिदाधाने। एतस्मिन् समुच्चयपक्षे मन्त्रद्वयपाठान्ते समित्प्रक्षेपः विधेयः।

पूर्ववत् परिसमूहनपर्युक्षणे । ७

पूर्ववत्—पूर्वं यथा उपदिष्टं तद्वत् ‘अग्ने सुश्रव” इत्यादिभिर्मन्त्रैः परिसमूहनं कर्त्तव्यं तथा पर्युक्षणमपि।

पाणी प्रतप्य मुखं विमृष्टे—

तनूपा अग्नेऽसि तन्वं मे पाहि । आयुर्दा अग्नेऽस्यायुर्मे देहि । वर्चोदा अग्नेऽसि वर्चो मे देहि । अग्ने यन्मे तन्वा ऊनं तन्म आपृण । मेधां मे देवः सविता, मेधां मे देवी सरस्वती, मेधामश्विनौ देवावाधत्तां पुष्करस्रजाविति । ८

पाणी—करतलौ, प्रतप्य—अग्नौ तूष्णीं तापयित्वा, मुखं—ललाटादिचिबुकान्तं, विमृष्टे—प्रोञ्छति "तनूपा अग्नेऽसि इत्यादिभिः सप्तभिर्मन्त्रैः। पञ्चमषष्ठमन्त्रयोः सवितासरस्वतीपदानन्तरम् आदधातु इति पदं योज्यम्।

मन्त्रार्थः सुगमः "यत् मे—मम ब्रह्मचारिणः तन्वा—शरीरस्य ऊनं—न्यूनता अस्ति, मे—मम तत्—न्यूनम् आपृण–पूरय इति प्रार्थना।

अत्र अङ्गालम्भनत्र्यायुषकरणाभिवादनानि गृह्यकारानुक्तान्यपि आचारतोऽनुष्ठेयानीति हरिहरादयः।

इति पारस्करगृह्यसूत्रव्याख्यायो मार्गदर्शिन्यां द्वितीयकाण्डे चतुर्थी कण्डिका।

---

अत्र भिक्षाचर्यचरणम् । १

अत्र—एतदवसरे समिदाधानानन्तरं, भिक्षाचर्यचरणं—भिक्षाचर्यानुष्ठानम्।

भवत् पूर्वा ब्राह्मणो भिक्षेत । २