पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

( ६५ )

वा--पक्षान्तरे। यावद्ग्रहणं—यावता कालेन वेदःग्रहीतुं शक्यते तावन्तं वा कालं, तथा वेदौ वा,वेदा वा ग्रहीतुं शक्यन्ते यावता कालेन तावन्तं वा कालं, ब्रह्मचर्यं चरेत्।

वासांसि शाणक्षौमाविकानि। १५

ब्राह्मणक्षत्रियविशां ब्रह्मचारिणां वासांसि—अधोवस्त्राणि यथाक्रमं शाणक्षौमाविकानि भवन्ति।

ऐनेय मजिनमुत्तरीयं ब्राह्मणस्य। १६

एणी—हरिणी तस्या इदम् ऐणेयम् अजिनं—चर्म, ब्राह्मणस्य—ब्राह्मणस्य ब्रह्मचारिणः उत्तरीयम्—उत्तरवस्त्रं स्कन्धधार्यं वस्त्रं भवति।

रौरवं राजन्यस्य। १७

रुरुः शम्बराख्यो मृगविशेषः तस्य इदं रौरवं चर्म राजन्यस्य—क्षत्रियस्य ब्रह्मचारिण उत्तरीयम् भवति।

आजं गव्यं वा वैश्यस्य। १८

अजस्य—वस्तस्य इदम् आजम् अजिनं वैश्यस्य ब्रह्मचारिण उत्तरीयम्। अथवा गव्यं—गोः इदं गव्यम् अजिनं वैश्यस्य उत्तरीयम् भवति।

सर्वेषां वा गव्यमसति प्रधानत्वात्। १९

अत्रपक्षान्तरमाह—सर्वे।—ब्राह्मणक्षत्रियविशां ब्रह्मचारिणां गव्यम् अजिनं वा उत्तरीयम् भवति। कदा? असति—अविद्यमाने मुख्ये ऐणेयाद्यजिने। कस्मात्? प्रधानत्वात्—श्रेष्ठ्यात्। गव्यं हि अजिनम् अजिनानां प्रधानम् एण्याद्यपेक्षया गोः प्राधान्यात्। गोश्चात्र पुंस एव ग्रहणमित्याचार्याः।

मौञ्जी रशना ब्राह्मणस्य। २०

मुञ्जः—शरः तन्मयी मौञ्जी,रसना—मेखला ब्राह्मणस्य ब्रह्मचारिणो भवति।

धनुर्ज्या राजन्यस्य। २१