पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

( १०२ )

आत्मानं श्रिये—सम्पत्तये, यशसे कीर्त्यै, ब्रह्मणे—वेदाय, ब्रह्मवर्चसाय च अभिषिञ्चामि।

येन श्रियमकृणुतां येनावमृशता ँ सुराम्।
येनाक्षावभ्यषिञ्चतां यद्वां तदश्विना यश इति
आपोहिष्ठेति च प्रत्यृचं त्रिभिस्तूष्णीमितरैः। १०

सर्वेभ्यः कुम्भेभ्यः जलग्रहणे 'ये अप्स्वन्त'रिति एक एव मन्त्रः। स्नाने तु विशेषः। "येनश्रिय"मिति द्वितीयकलशजलम्, अभिषिञ्चेत्। “आपोहिष्ठे”ति प्रत्यृचम्—'आपो हिष्ठे''ति तृतीयकलशजलं, "यो वः शिवतम" इति चतुर्थकलशजलं, "तस्मा अर"मिति पञ्चमकलशजलम् अभिषिञ्चेत्। ततः इतरैस्त्रिभिः कुम्भैस्तूष्णीम् अभिषेकः कार्यः।

मन्त्रार्थः—हे अश्विनौ येन जलेन भवन्तौ श्रियं—सम्पदम् अकृणुतां—कृतवन्तौ, येन च सुरां—सुराजनितदोषम् अवमृशतां—मार्जितवन्तौ, येन च अक्षौ उपमन्योरक्षिणी अभ्यषिञ्चताम्—अभिषिक्तवन्तौ, वां—युवयोः, यद्—यशः, तत् मम स्नानेन अस्तु इति भावः।

उदुत्तममिति मेखलामुन्मुच्य निधाय वासोन्यत् परिधायादित्यमुपतिष्ठते—

उद्यन् भ्राजभृष्णुरिन्द्रो मरुद्भिरस्थात् प्रातर्यावभिरस्था-
दृशसनिरसि दशसनिं मा कुर्वाविदन्मा गमय।
उद्यन्भ्राजभृष्णुरिन्द्रो मरुद्भिरस्थाद्दिवा यावभिरस्था-
च्छतसनिरसि शतसनिं मा कुर्वाविदन्मा गमय।
उद्यन्भ्राजभृष्णुरिन्द्रो मरुद्भिरस्थात्सायं यावभिरस्थात्
सहस्रसनिरसि सहस्रसनिं मा कुर्वाविदन्मा गमयेति। ११

उदुत्तममिति (१-२-८) मन्त्रेण मेखलां—कटिसूत्रम्, उन्मुच्य—शिरोमार्गेण निःसार्य, तां निधाय—भूमौ निक्षिप्य, अन्यत्—कार्पासादि वासः—वस्त्रं परिधाय—परिहितं कृत्वा, आदित्यं—सूर्यम् उपतिष्ठते—