भारतकोश
पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Paraskara Grihyasutra Hindi

महर्षि पारस्कर (टीकाकार: कुलमणि मिश्र शर्मा) द्वारा

स्रोत: Paraskara Grihyasutram with Margadarshini Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished263 पृष्ठ

पृष्ठ 134, कुल 263 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 134

( ११२ )

तप्तेनोदकार्थान् कुर्वीत । ७

तप्तेन— तप्तजलेन, उदकार्थान्— शौचादिक्रियाः, कुर्वीत— विदध्यात् ।

अवज्योत्य रात्रौ भोजनम् । ८

रात्रौ—निशि, अवज्योत्य—दीपं प्रज्वाल्य भोजनं कुर्यात् ।

सत्यवदनमेव वा । ९

वैकल्पिकमाह—वा—अथवा, सत्यवदनं—सत्यकथनमेव कुर्यात्, उक्तानि अमांसाशनादीनि न कुर्यात् ।

दीक्षितोऽप्यातापादीनि कुर्यात् प्रवर्ग्यवाँश्चेत् । १०

दीक्षिते स्नातकधर्मान् अतिदिशति—दीक्षितः— सोमयागार्थं स्वीकृतदीक्षः, चेत्—यदि, प्रवर्ग्यवान्—प्रवर्ग्यो महावीरः अस्य अस्तीति प्रवर्ग्यवान्, तदा आतपादीनि—आतपे मूत्रपुरीषवर्जनादीनि अवज्योत्य रात्रिभोजनान्तानि कुर्यात् । किम्वा सत्यवदनमेव । अत्रापि सत्यवादेन सह नियमान्तराणां विकल्पः । सत्यवादस्य नित्यविधेयत्वेन अत्र परिहासादिनापि मिथ्यावादो न विधेय इति तात्पर्यम् ।

इति पारस्करगृह्यसूत्रव्याख्यायां मार्गदर्शिन्यां
द्वितीयकाण्डे अष्टमी कण्डिका ॥

—४०४—

अथातः पञ्च महायज्ञाः । १

अथ—समावर्त्तनानन्तरं कृतविवाहस्य पञ्चमहायज्ञेष्वधिकारः। अतः—अस्मात् कारणात् पञ्च—पञ्चसंख्यका महायज्ञाः—देवभूतपितृमनुष्यब्रह्मयज्ञाः अहरहः कर्त्तव्याः ।

( देवयज्ञः )

वैश्वदेवादान्नात् पर्युक्ष्य स्वाहाकारैर्जुहुयात् ।
ब्रह्मणे, प्रजापतये, गुह्याभ्यः, कश्यपायानुमतय इति । २