पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

( ११६ )

सावित्रीमन्त्रेण, शुक्रज्योतिरित्त्यनुवाकेन ( यजुः १७-८० ) वा । अतः धानाभ्यः स्विष्टकृते हुत्वा महाव्याहृत्यादि नवाहुतीर्जुहुयात् ।

प्राशनान्ते प्रत्यङ्मुखेभ्य उपविष्टेभ्य ओँकारमुक्त्वा त्रिंश्च सावित्रीमध्यायादीन् प्रब्रूयात् । १८

प्राशनान्ते—संस्स्रवप्राशनान्ते, प्रत्यङ्मुखेभ्यः—पश्चिमाभिमुखेभ्यः, उपविष्टेभ्यः— आसीनेभ्यः शिष्येभ्यः, प्राङ्मुखउपविष्ट आचार्यः ओङ्कारं—प्रणवम्, उक्त्वा—उच्चार्य, सावित्रीं—तत्सवितुरित्यादिमन्त्रं त्रिः—त्रिवारम् उक्त्वा, अध्यायादीन्—मन्त्रब्राह्मणयोरध्यायानामादीन् प्रब्रूयात्—अध्यापयेत् । इति यजुर्वेदोपाकरणे ।

ऋषिमुखानि बह्वृचानाम् । १९

बह्वृचानाम्—ऋग्वेदिनाम्, ऋषिमुखानि—मण्डलादीन् प्रब्रूयात् ।

पर्वाणि छन्दोगानाम् । २०

छन्दोगानां—सामवेदिनाम्, पर्वाणि—पर्वणामादीन् प्रब्रूयात् ।

सूक्तान्यथर्वणानाम् । २१

अथर्वणानां सूक्तानि—सूक्तादीन् प्रब्रूयात् ।

सर्वे जपन्ति— सह नोऽस्तु सह नोऽवतु सह न इदं वीर्यवदस्तु ब्रह्म । इन्द्रस्तद्वेद येन यथा न विद्विषामह इति । २२

ततः सर्वे— आचार्यसहिताः शिष्याः सहनोऽस्त्वत्यादि मन्त्रं जपन्ति—पठन्ति ।

मन्त्रार्थः (प्रजापतिः यजुः, ब्रह्म जपे)—इदं—प्रसिद्धं ब्रह्म—वेदः सह—सहितानां, नः—अस्माकं हृदये, अस्तु—तिष्ठतु । पुनश्च इदं नः—अस्मान्, सह—सहितान् अवतु—रक्षतु । पुनश्च इदं ब्रह्म सह—सहितानां नः—अस्माकं, वीर्यवत्—वलवत् अयातयामम् अस्तु । येन—येन हेतुना, यथा—येन प्रकारेण न विद्विषामहे— परस्परं विवादं न