पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

( १२० )

कुर्महे, इन्द्रः तद्, वेद—बोधयतु । इन्द्र तथा बुद्धि प्रयच्छतु इति भावः।

त्रिरात्रं नाधीयीरन् । २३

उपाकर्मानन्तरं, त्रिरात्रं—अहोरात्रत्रयं नाधीयीरन्—अध्ययनं न कुर्युः।

लोमनखानामनिकृन्तनम् । २४

लोमनखानां—लोम्नां नखानां च अनिकृन्तनम्—अच्छेदनं, त्रिरात्रमेव।

एके प्रागुत्सर्गात् । २५

एके आचार्याः, प्रागुत्सर्गात्—अर्द्धषष्ठान् मासान् वेदमधीत्य यदा तेषामुत्सर्गं कुर्युः तद्दिवसात् प्राक् लोमनखानामनिकृन्तनम् इच्छन्ति। उत्सर्गानन्तरं लोमनखवपनमिच्छन्ति इति भावः।

इति पारस्करगृह्यसूत्रव्याख्यायां मार्गदर्शिन्यां
द्वितीयकाण्डे दशमी कण्डिका ॥

—४०४—

वातेऽमावास्यायां सर्वानध्यायः । १

"त्रिरात्रं नाधीयीरन्" इति अनध्ययनप्रसङ्गेन अनध्यायानाह—
वाते—वायौ प्रचण्डे वाति सति, •अमावास्यायां—दर्शे, सर्वानध्यायः सर्वेषु—वेदेषु वेदाङ्गेषु च अनध्यायः। मतान्तरे यद् गुरुमुखात् शिक्ष्यते शिल्पश्रमादि तत्राप्यनध्यायः। अतः यत् किंचित् उपाध्यायात् अधीयते श्रूयते शिक्ष्यते वा तत्र सर्वत्र अनध्यायः। अयमनध्यायः गुरोः सकाशात् अनधीताध्ययने न गुणने। केचित् सर्वशब्देन गुणनेऽपि अनध्यायं मन्यन्ते।

श्राद्धाशने चोल्कावस्फूर्जद्भूमिचलनाग्न्युत्पाते-
ष्वृतुसन्धिषु चाकालम् । २

श्राद्धाशने—श्राद्धान्नभोजने, उल्का—ज्वालाकृतिः पतन्ती तारका।