पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

( १३६ )

संयोज्य सम्पूर्णां रात्रिं न वध्नीयात् । ततो ब्राह्मणभोजनम् । ६

व्याख्यातमेतत् ।
इति पारस्करगृह्यसूत्रव्याख्यायां मार्गदर्शिन्यां
द्वितीयकाण्डे षोडशी कण्डिका ॥

—४०४—

( सीतायज्ञः )
अथ सीतायज्ञः । १

अथ—इदानीं, सीतायज्ञः—सीतायज्ञकर्म व्याख्यास्यते । तत्र कृषिप्रवृत्तः साग्निः अधिकारी ।
व्रीहियवानां यत्र यत्र यजेत तन्मयं स्थालीपाकं श्रपयेत् । २
व्रीहियवानां—व्रीहयश्च यवाश्च व्रीहियवाः तन्मध्ये, यत्र यत्र—व्रीहिकाले यवकाले वा, यजेत—सीतायज्ञेन यजेत, तत्र, तन्मयं—व्रीहिकाले व्रीहिमयं यवकाले यवमयं स्थालीपाक—चरुं श्रपयेत् ।

कामादीजानोऽन्यत्रापि व्रीहियवयोरैवान्यतरं
स्थालीपाकं श्रपयेत् । ३
ईजानः—यागं कुर्वाणः अन्यत्रापि यज्ञादिषु व्रीहियवयोरैव, अत्र एवकाररेण इतरव्यवच्छेदः । अन्यतरं—व्रीहिमयं यवमयं वा स्थालीपाकं—चरुं कामात्—स्वेच्छया श्रपयेत् ।

न पूर्वचोदितत्वात् सन्देहः । ४
व्रीहियवयोरन्यतरेण यागः कर्त्तव्यः इति "व्रीहीन् वा यवान् वा १-६-१ इति पूर्वचोदितत्वात्—पूर्वम् उक्तत्वात् सन्देहः न कर्त्तव्यः।

असम्भवाद् विनिवृत्तिः । ५
किन्तु असम्भवात्—यवेन चरुसम्पादनस्य असम्भवात् एव यवस्य विनिवृत्तिः दृश्यते न शास्त्रात् । कथमसम्भव इति चेत् यतः अनवस्राविणन्तरौषणपक्वके ईषदसिद्धेऽप्यनुक्तवाक्येकीकृत्याप्यशक्यप्रयोगात्, ततः