पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

( १७० )

प्रयच्छन्तु । स्वाहा—सुहुतमस्तु । प्राशनान्ते काꣳ स्ये सम्भारानोप्यौदुम्बर- पलाशानि ससुराणि शाड्वलं गोमयं दधि मधु घृतं कुशान् यवाꣳ श्चासनोपस्थानेषु प्रोक्षेत् । १०

ततः प्राशनान्ते—स्विष्टकृदादिसंस्रवप्राशनान्ते कर्मणि समाप्ते, कांस्ये— कांस्यपात्रे, ससुराणि—सक्षीराणि औदुम्बरपलाशानि—उदुम्बरवृक्ष- पत्राणि, शाड्वलं—दूर्वां, गोमयम्—अरोगिण्याः गोः पुरीषं, दधि— गव्यं दधि, मधु—क्षौद्रं, घृतं—गव्यं घृतं, कुशान्, यवान् च सम्भारान्— द्रव्याणि, ओप्य—स्थापयित्वा प्रोक्षेत्—सिञ्चेत् । तथा आसनानि— गजदन्तादिनिर्मितानि, उपस्थानानि—देवतायतनादीनि, नागदन्तादीनि च तेषु प्रोक्षेत् । आसनान्युपस्थानानि च वास्तुशास्त्रप्रसिद्धानि गृहभवान्येव ।

पूर्वे सन्धावभिमृशति— श्रीश्च त्वा यशश्च पूर्वे सन्धौ गोपायेतामिति । ११

प्रोक्षणानन्तरं शालायाः पूर्वसन्धौ अभिमृशति—पूर्वसन्धिप्रदेशमा- लभते "श्रीश्च त्वेति" मन्त्रेण ।

मन्त्रार्थः (चतुर्णां प्रजापतिः यजुः लिङ्गोक्ता देवता स्पर्शने) हे शाले ! त्वा—त्वां, श्रीः—लक्ष्मीः, यशः—कीर्त्तिः पूर्वे सन्धौ—पूर्वसन्धिप्रदेशे कुड्यादौ गोपायेताम्—रक्षेताम् ।

दक्षिणे सन्धावभिमृशति— यज्ञश्च त्वा दक्षिणा च दक्षिणे सन्धौ गोपायेतामिति ।। १२ 'यज्ञश्चत्वे'ति मन्त्रेण शालाया दक्षिणसन्धिप्रदेशं स्पृशेत् । मन्त्रार्थः स्पष्टः ।

पश्चिमे सन्धावभिमृशति— अन्नञ्च त्वा ब्राह्मणश्च पश्चिमे सन्धौ गोपायेतामिति । १३ 'अन्नञ्च त्वे'ति शालाया पश्चिमसन्धि स्पृशति । मन्त्रार्थः स्पष्टः ।