पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

( १६५ )

शूद्रस्य । वा शब्दात् द्वादश अहोरात्राणि क्षत्रियस्याशौचं भवति । तथा च मनुः—

शुध्येद् विप्रो दशाहेन द्वादशाहेन भूमिपः ।
वैश्यः पञ्चदशाहेन शूद्रो मासेन शुध्यति । इति (५-८५)

उत्कलदेशे तु सर्वेषां वर्णानां दशभिरहोरात्रैः शुद्धिसमाचारः । तदुक्त- मङ्गिरसा मिताक्षरायां—(३-२२)

सर्वेषामेव वर्णानां सूतके मृतके तथा ।
दशाहाच्छुद्धिरेतेषामिति शातातपोऽब्रवीत् ॥ इति

आचार्ये चैवम् । ३८

आचार्ये—उपनयनपूर्वकं वेदाध्यापके, मृते सति इदमुदकदानादि सर्वम् कर्म एवम्—उक्तया रीत्या कर्त्तव्यम् ।

मातामहयोश्च । ३९

मातामही च मातामहश्च तौ मातामहौ, तयोः अपि प्रेतयोः उदकदानादि दौहित्रेण उक्तया रीत्या विधेयम् ।

स्त्रीणां चाप्रत्तानाम् । ४०

अप्रत्तानाम्—अपरिणीतानां, स्त्रीणां—कन्यानां च दाहोदकदानादि कर्म जनककुलजेन कर्त्तव्यम् । एतेन अदत्तानां रजस्वलानाम् उदकदानादिविधेयमिति गम्यते ।

प्रत्तानामितरे कुर्वीरन् । ४१

प्रत्तानां—प्रदत्तानां कृतविवाहानां स्त्रीणां उदकपुत्राणाञ्च अशौचदाहोदकदानादि कर्म इतरे प्रतिग्रहीतृपक्षाः, कुर्वीरन्—कुर्युः । इतरे कुर्वीरन्नित्युक्त्या जनककुले अशौचाद्यभावः प्रतिपादितः ।

ताश्च तेषाम् । ४२

ताः—प्रदत्ताः स्त्रियः चकारात् प्रदत्ताः पुरुषाश्च तेषां—प्रतिग्रहीतृकुलजानामुदकदानादि कुर्युः न तु जनककुलजातानाम् ।