पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

( २१६ )

साऽस्य न ददतः क्षीयते । भूयसी च प्रतिगृहीता भवति । २३

सा—अनया रीत्या दत्ता दक्षिणा—ददतः—दातुः, अस्य—यजमानस्य न क्षीयते अपितु वर्धते इत्यर्थः । प्रतिगृहीता—प्रतिग्रहधर्मेण लब्धा दक्षिणा, प्रतिग्रहीतुः भूयसी—प्रचुरा भवति । अत्र चकारः समुच्चयार्थः ।

अथ यद्योदनं लभेत तत् प्रतिगृह्य द्यौस्त्वेति तस्य द्विः प्राश्नाति— ब्रह्मा त्वाश्नातु ब्रह्मा त्वा प्राश्नात्विति । २४

अथ—कदाचित्, यदि—चेत्, ओदनं—भक्तं लभेत—प्राप्नुयात् तर्हि तं "द्यौस्त्वे"ति मन्त्रेण प्रतिगृह्य—स्वीकृत्य, तस्य—लब्धस्य, ओदनस्य, द्विः—द्विवारं, प्राश्नाति—अत्ति । "ब्रह्मा त्वाश्नातु" इति प्रथमम् । "ब्रह्मा त्वा प्राश्नातु" इति द्वितीयम् ।

अथ यदि मन्थं लभेत द्यौस्त्वेति तत् प्रतिगृह्य तस्य त्रिः प्राश्नाति "ब्रह्मा त्वाश्नातु" "ब्रह्मा त्वा प्राश्नातु" "ब्रह्मा त्वा पिबत्वि"ति । २५

अथ—कदाचित्, यदि—चेत्, मन्थं—दधिदुग्धजलानामन्यतमेन मिश्रं सक्तुं लभेत—प्राप्नुयात् तदा "द्यौस्त्वेति" मन्त्रेण प्रतिगृह्य तस्य—मन्थस्य, त्रिः—त्रीन् वारान्, प्राश्नाति—अद्यात्, "ब्रह्मा त्वे"-त्यादिभिः त्रिभिर्मन्त्रैः ।

इति पारस्करगृह्यसूत्रव्याख्यायां मार्गदर्शिन्यां तृतीयकाण्डे पञ्चदशी कण्डिका ॥

— ४०४—