पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

( १२ )

अर्घं प्रतिगृह्णाति आपः स्थ युष्माभिः सर्वान् कामान-
वाप्नवानि इति । १-३-१४

ततः पुरुषान्तरेण वारत्रयमुक्तं यजमानप्रदत्तम् अर्घ्यं प्रतिगृह्णाति अर्च्य आपः स्थ इति मन्त्रेण ।

मन्त्रार्थः (प्रजापतिः यजुः, आपः, आदाने)—हे आप ! यू आपः—आप्तिहेतवः स्थ-भवथ । युष्माभिः—अद्भिः सर्वान् कामान्-अभीष्टार्थान्, आवाप्नवानि लभेयम् अहमिति शेषः ।

निनयन्नभिमन्त्रयते “समुद्रं व प्रहिणोमि स्वां योनिमभि-
गच्छत् । अरिष्टा अस्माकं वीरा मा पराचि सत् पय इति ।
१-३-१५

ततः यजमानदत्तं जलं निनयन्—भूमौ प्रवाहयन् अभिमन्त्रयते मन्त्रं पठति समुद्रं व इति मन्त्रार्थः (आथर्वणः अनुष्टुप्, आपः अघप्रतिक्षेपे) हे आपः वः—युष्मान् समुद्रम्—उत्पत्तिस्थान—प्रहिणोमि-प्रेषयामि । यूयं स्वां योनि--स्वकारणभूतं समुद्रम् अभिगच्छत-अभिलक्ष्य गच्छत । अस्माकं वीराः—पुत्राः अन्ये च अरिष्टाः—अनुपहताः सन्तु । मत्—मत्सकाशात् एवम्भूतम् अर्घादिरूपं जलं मा परासेचि—अपगतं न भवतु इति ।

आचामत्यामागन् यशसा संसृज वर्चसा ।
तं मा कुरुप्रियं प्रजानामधिपतिं पशूनामरिष्टिं तनूनाम् ॥
१-३-१६

ततः अन्येन उच्चैस्त्रिवारमुक्तं यजमानेन दत्तम् आचमनीयं प्रतिगृह्य अर्च्यः सकृत्—एकवारम्, आचामति—प्राश्नाति, आमागन् इति मन्त्रेण ।