पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

अथ यद्युत्सिसृक्षेन् मम चामुष्य च पाप्मा हत ओं ँ उत्सृजत तृणान्यत्त्विति ब्रूयात् । १-३-२९

उत्सर्गपक्षे—यदि गाम् उत्सिसृक्षेत्—न हत्वा उत्स्रष्टुमिच्छेत् तदा मम च अमुष्य—अमुकशर्म्मणो यजमानस्य च पाप्मा—पापं हतः—विनष्ट एव, ॐ उत्सृजत तृणान्यत्तु" इति ब्रूयात् । अत्र ॐ इत्यन्तम् उपांशु पठित्वा उत्सृजत तृणान्यत्तु इति उच्चैः ब्रूयात्—वदेत् ।

न त्वेवामां ँसोऽर्घः स्यात् । १-३-३०

मधुपर्के पक्षद्वयमुपन्यस्य गवालम्भनपक्षं द्रढयति । तु—किन्तु सत्यपि पक्षद्वये अर्घः—अर्चना अमांसः मांसवर्जितः पश्वालम्भरहितः न स्यात्—न भवेत् ।

आधियज्ञमधिविवाहं कुरुतेत्येव ब्रूयान् । १-३-३१

अधियज्ञं—यज्ञमधिकृत्य यज्ञ इत्यर्थः । तथा अधिविवाहं—विवाहे कन्यादानकर्मणि, कुरुत—गवालम्भं कुरुत इति ब्रूयात्—वदेत् एव—निश्चयार्थे । अत्र कुरुत इति पदं प्रसिद्ध्या गवालम्भं कुरुत इति अर्थं प्रकाशयति गृह्यसूत्रान्तरेषु तथा प्रयोगात् ।

यद्यप्येवं मधुपर्के गवालम्भ आचाय्र्येण समर्थितः तथापि अस्वर्ग्यत्वात् लोकविद्विष्टत्वाच्च न विधेयः । "अस्वर्ग्यं लोकविद्विष्टं धर्ममप्याचरेन्नतु" १-१५६ इति याज्ञवल्क्येन निषिद्धत्वात् । शास्त्रान्तरेष्वपि गवालम्भः कलौ निषिद्धः ।

"अश्वालम्भं गवालम्भं संन्यासं पलपैतृकम् ।
देवराच्च सुतोत्पत्तिः कलौ पञ्च विवर्जयेत् ॥ इति ॥

यद्यप्यसकृत् सम्वत्सरस्य सोमेन यजेत कृताघ्र्या एवैनं याजयेयुर्नाकृताघ्र्या इति श्रुतेः । १-३-३२

यदि कश्चित्, सम्वत्सरस्य—सम्वत्सरस्य मध्ये, असकृत्—पुनः पुनः, सोमेन—ज्योतिष्टोमादिना यजेत, तदा ऋत्विजः एनं—