पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

( ३६ )

मन्त्रार्थः ( सर्वत्र प्रजापतिः यजुः लिङ्गोक्ता प्रक्रामणे ) --इषे
अन्नाय, ऊर्जे—बलाय, रायस्पोषाय—धनपुष्टये धनवृद्ध्यर्थम् । मायो-
भवाय— मायः सुखं, तस्य भवः उत्पत्तिः । सुखलाभाय इत्यर्थः
पशुभ्यः—गवादिपशुलाभाय, ऋतुभ्यः—वसन्तादिभ्यः षड्भ्यः सुस्थ-
शरीरत्वेन ऋतूनामुपभोगाय इति भावः । सखे ! —इह अमुत्र
सुखदुःखपुण्यापुण्यसहचरितत्वेन मित्रभूते ! । वधु ! त्वं सप्तपदा-
भूरादिसप्तलोकप्रसिद्धा भव । सा त्वं मां —वरम् अनुव्रता -
अनुवर्त्तिनी भव ।

( अभिषेचनम् )
निष्क्रमणप्रभृत्युदकुम्भं स्कन्धे कृत्वा दक्षिणतोऽग्नेर्वाग्यतः स्थितो भवति । १-८-३

निष्क्रमणप्रभृति "पत्रा प्रत्तामादाय गृहीत्वा निष्क्रामति" इत्या-
दितः आरभ्य कश्चित् पुरुषः उदकुम्भं —जलपूर्ण कलश स्कन्धे कृत्वा-
धृत्वा वधूवरयोः पृष्ठत आगत्य अग्नेः दक्षिणतः —दक्षिणस्यां दिशि
वाग्यतः—मौनी सन् स्थितो भवति— ऊर्ध्वीभूत आस्ते ।

उत्तरत एकेषाम् । १-८-४

एकेषाम् आचार्याणां मते स जलपूर्णकलशधारी पुरुषः
उत्तरतः—अग्नेरुत्तरभागे स्थितो भवेत् ।

तत एनां मूर्द्धन्यभिषिञ्चति—
आपः शिवाः शिव तमाः शान्ताः शान्ततमास्ताः
कृण्वन्तु भेषजमिति । १-८-५

ततः—तस्मात् पुरुषस्कन्धस्थितात् जलकुम्भात् आम्रादि-
पल्लवेन जलमानीय एनां—वधू मूर्द्धनि—शिरसि अभिषिञ्चति—
अभिषिक्तां कारयति वरः "आपः शिवा" इत्यादिमन्त्रेण ।