पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

( ४६ )

१) अग्ने प्रायश्चित्ते त्वं देवानां प्रायश्चित्तिरसि, ब्राह्मण- स्त्वा नाथकाम उपधावामि, यास्यै पतिघ्नी तनूस्तामस्यै नाशय स्वाहा ।

२) वायो प्रायश्चित्ते त्वं देवानां प्रायश्चित्तिरसि, ब्राह्मण- स्त्वा नाथकाम उपधावामि, यास्यै प्रजाघ्नी तनूस्तामस्यै नाशय स्वाहा ।

३) सूर्य्यप्रायश्चित्ते त्वं देवानां प्रायश्चित्तिरसि, ब्राह्मण- स्त्वा नाथकाम उपधावामि, यास्यै पशुघ्नी तनूस्तामस्यै नाशय स्वाहा ।

४) चन्द्र प्रायश्चित्ते त्वं देवानां प्रायश्चित्तिरसि, ब्राह्मण- स्त्वा नाथकाम उपधावामि, यास्यै गृहघ्नी तनूस्तामस्यै नाशय स्वाहा ।

५) गन्धर्व प्रायश्चित्ते त्वं देवानां प्रायश्चित्तिरसि, ब्राह्मण- स्त्वा नाथकाम उपधावामि, यास्यै यशोघ्नी तनूस्तामस्यै नाशय स्वाहेति । १-११-१

मन्त्रार्थः (सर्वेषां परमेष्ठो त्रिष्टुप्, लिङ्गोक्ता देवता होमे)—हे प्रायश्चित्ते ! —सर्वदोषनाशक अग्ने ! त्वं देवानाम्—इन्द्रादीनां प्रायश्चित्तिः — दोषनाशकः असि — भवसि । ब्राह्मणः — वैदिकः वेदोक्ते कर्मणि आस्थावान् सन् अहं नाथकामः—कल्याणाभिलाषी भूत्वा त्वा—त्वाम् अग्निम् उपधावामि—श्रद्धाभक्त्यतिशयेन प्राप्नोमि। अस्यै—अस्याः वध्वाः (षष्ठ्यर्थे चतुर्थी) या—पूर्ववर्तिनी पतिघ्नी- पत्युरहितकारिणी तनूः—तन्वा अवयवः, अस्याः तां—पतिघ्नीं तनूं नाशय । अर्थात् अस्याः पतिनाशकतारूपं दुर्लक्षणं नाशय। एवं क्रमेण अपरस्मिन् मन्त्रचतुष्टये वायुसूर्य्यचन्द्रगन्धर्वाणां प्रार्थना क्रियते प्रजापशुगृहयशसामविनाशाय ।