पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

( ६३ )

अथास्यै दक्षिणं स्तनं प्रक्षाल्य प्रयच्छतीमं स्तनमिति ।
१-१६-१६

**अथ—**अभिमन्त्रणानन्तरम्, **अस्यै—**अस्याः मातुः दक्षिणं स्तनं **प्रक्षाल्य—**जलेन क्षालयित्वा पिता कुमाराय पानार्थं प्रयच्छति "इमं स्तन' मित्यादिमन्त्रेण ।

मन्त्रः— 'इमं स्तनमूर्जस्वन्तं धयापां प्रपीनमग्ने सरिरस्य मध्ये उत्सं जुषस्व मधुमन्तमर्वन्समुद्रियं सदनमाविशस्व ।

यस्ते स्तन इत्युत्तरमेताभ्याम् । १-१६-१७

**ततः—**दक्षिणस्तनप्रदानान्तरम् **उत्तरं—**वामस्तनं पूर्ववत् प्रक्षाल्य पिता कुमाराय प्रयच्छति **एताभ्यां—**यस्ते स्तन, इमं स्तनमिति मन्त्राभ्याम् ।

मन्त्रः—(१) यस्ते स्तनः शशयो यो मयोभूर्योरत्नधा वसुविद्यः सुदत्त् । येन विश्वा पुष्यसि वार्याणि सरस्वति ! तामिह धातवेऽकः ।
शु. य. ८/५

(२) इमं स्तनम् (उक्तमेव)

उदपात्रग्ँ शिरस्तो निदधात्यापो देवेषु जाग्रथ, यथा देवेषु जाग्रथ, एवमस्यां सूतिकायाँ सपुत्रिकायां जाग्रथेति । १-१६-१८

**ततः उदपात्रं—**जलपूर्णपात्रं, **शिरस्तः—**शिरोभागे यस्यां दिशि कुमारस्य शिरः तस्यां दिशि, **निदधाति—**स्थापयति, “आपो देवेषु” इत्यादिमन्त्रेण ।

मन्त्रार्थः (प्रजापतिः अनुष्टुप् आपः जलपात्राधाने) — हे **आपः ! यूयं देवेषु—**देवकार्येषु, **जाग्रथ—**जागरणशीला भवथ । यथा